Thanh Hoá là một trong những tỉnh lớn của Việt Nam, nằm ở vị trí cửa ngõ nối liền Bắc bộ với Trung bộ và Nam bộ. Phía bắc giáp tỉnh Sơn La, Hoà Bình, Ninh Bình. Thành phố Thanh Hoá cách Hà Nội khoảng 150 km. Thanh Hoá là một trong những địa bàn cư trú của người Việt cổ, nơi có nền văn hoá Đông Sơn rực rỡ với trống đồng Đông Sơn là di vật độc đáo của nền văn hoá này.

Nhiều hang động đá vôi là nơi cư trú của những nhóm người cổ từ mấy ngàn năm trước. Không những thế, nơi đây còn là đất có truyền thống văn hoá lâu đời được gọi là “địa linh nhân kiệt” đã cung cấp cho đất nước biết bao danh nhân văn hoá và anh hùng dân tộc, nơi phát tích của các triều Lê, hậu Lê, nhà Hồ, chúa Trịnh, chúa Nguyễn mà dấu ấn còn ghi lại ở các đền đài, miếu, mộ, lăng tẩm, thành quách.
Di tích Đông sơn nằm trên bờ sông Mã, thuộc phường Hàm Rồng, thành phố Thanh Hoá. Những cuộc khai quật năm 1924 đã phát hiện dấu vết văn hoá đầu tiên ở Việt Nam. Địa danh này được đặt tên cho nền văn hoá tiêu biểu cho dân tộc Vịêt Nam thời kỳ dựng nước. Văn hoá Đông sơn là nền văn hoá khảo cổ nổi tiếng của Việt Nam và thế giới, với chiếc trống đồng đầy bí ẩn.

Tiếp tục cuộc hành trình của mình, du khách đến thăm đền Bà Triệu. Tên thật của bà là Triệu thị Trinh nhưng nhân dân quen gọi là bà Triệu với lòng kính cẩn. Tương truyền, bà đã lãnh đạo cuộc khởi nghĩa chống giặc Ngô xâm lược thế kỷ thứ III giành thắng lợi. Tưởng nhớ công ơn to lớn của bà, nhân dân đã lập đền thờ ngay trên núi Gai (còn gọi là núi ải) sát quốc lộ 1, thuộc làng Phú Diễn, huyện Hậu Lộc, cách Hà Nội 137 km.

Đi qua cổng chính là đến hồ sen, hồ được kè đá bốn mặt. Tiếp theo nhà tiền đường gồm 5 gian có cột đá vuông cạnh. Sau nhà tiền đường là một khoảng sân nhỏ, hai bên là hai dãy hành lang. Cuối sân có 3 gian hậu lâu, được dựng trên mặt bằng cao hơn, dựa vào vách núi. Đối diện với đền là núi Gai. Từ đây, phóng tầm mắt ra xa, du khách sẽ nhìn thấy núi Tùng, nơi có lăng bà Triệu. Hiện nay lăng tháp vẫn còn tuy có phần đơn sơ, giản dị nhưng rất trang nghiêm. Trên đường thiên lý ra Bắc vào Nam, khách bộ hành thường dừng chân tại núi Gai để tưởng niệm vị nữ tướng anh hùng và chiêm ngưỡng cảnh đẹp. Ngoài ra du khách còn được chiêm ngưỡng nhiều di sản văn hoá nổi tiếng ở vùng như: thành nhà hồ, đền Độc Cước, đền Cô Tiên... Mỗi di tích đều ghi lại những dấu ấn lịch sử quan trọng. Rời các địa danh văn hoá, du khách đến thăm vườn quốc gia Bến En. Bến En thuộc địa phận xã Như Xuân, cách thành phố Thanh Hoá 36 km về phí Tây nam, với tổng diện tích rừng 16.634 ha, trong đó rừng nguyên sinh là 8.544 ha cùng với quần thể núi non, sông, vùng hồ trên núi với nhiều tên gọi và các huyền tích gắn liền với các địa danh.

Rừng quốc gia Bến En có nhiều sinh vật quý. Tại đây có tới 462 loài cây thuộc 125 họ thực vật, gồm những giống loài quý như lim xanh, lát hoa, chò chỉ, trai lý, bù hương... Không những thế nơi đây còn có cádc loại thú hiếm như sói đỏ, gấu ngựa, vượn đen, phượng hoàng đất... Phong cảnh rừng quốc gia Bến En đầy thơ mộng. Với hệ thống sông suối dày đặc, tạo nên vẻ đẹp thơ mộng cho khu du lịch này. Lãng mạn hơn nữa, du khách có thể tham gia các cuộc săn thâu đêm, ngồi lại nướng các bên các khe suối. Hơn nữa đây cũng là dịp để du khách tìm hiểu, nghiên cứu về các loài động thực vật quý hiếm.
Thật là tiếc nếu du khách đến Thanh Hoá mà không đến thăm và tắm trên bãi biển Sầm Sơn nổi tiếng. Đây là nơi tắm tốt mà người Pháp đã biết khai thác từ năm 1906. Từ khi đưa vào sử dụng, Sầm Sơn nhanh chóng trở thành nơi nghỉ mát nổi tiếng của Đông Dương. Từ nhiều thập kỷ trước, nhiều khu biệt thự đẹp đã nổi lên, vua Bảo Đại, ông vua cuối cùng của triều Nguyễn cũng xây cho mình một khu biệt thự tại Sầm Sơn.

Bờ biển Sầm Sơn dài 10 km bằng phẳng và nhều hải sản quý như tôm he, cá thu, mực... Sầm Sơn có cảnh sắc thiên nhiên hùng vỹ, vùng biển bao la với những thắng tích và huyền thoại mang đậm chất nhân văn. Ngoài biển, Sầm Sơn còn có nhiều cảnh đẹp nổi tiếng như hòn Trống Mái, núi Cô Tiên..

(Sưu tầm)

Đi xa một chút, khoảng 30 km về phía Tây Nam của thị xã Pleiku, bạn sẽ được thưởng thức vẻ đẹp hùng tráng của thác Xung Khoeng (thuộc địa phận huyện Chư Hơ Rông). Từ xa đã nghe thấy tiếng ầm ì, nước đổ từ trên cao 40m xuống như một dải lụa trắng ngần. Mặt thác lớn, trải rộng, tương đối bằng phẳng. Hai bên bờ thác cây cối mọc um tùm và đôi chỗ gồ cao các tán cây gỗ lớn.

Đằng sau thác, nền trời xanh thẳm cao lồng lộng.Những buổi sáng nắng đẹp, từng đám mây trắng như bông từ từ bay lên cao từ trên mặt thác gây cho cảm giác như mặt nước đang bốc khói.

Nước đổ xuống uốn cong theo triền đá mềm mại, đập vào các tảng đá nổi lên trên mặt nước tung bọt trắng xoá. Nước chảy len lỏi trong các khe đá, trên thảm cỏ xanh mướt rồi làm thành một vùng nước mênh mông sát với các vách đá bao bọc xung quanh.

Ngồi trên các tảng đá rêu phong phủ kín, ngửng nhìn lên cao, da trời xanh ngắt lồng lộng, gió thổi mát rượi, không gian tràn đầy hơi nước mơn man làn da, mắt nhìn dòng chảy và tai nghe tiếng trầm hùng đều đặn của nước xô vào vách đá. Âm thanh tưởng như không bao giờ dứt, như tiếng chuông, tiếng cồng, tiếng trống ở các bản làng đang vào ngày hội.

Thác Xung Khoeng là nơi nghỉ ngơi thú vị, ở đây chúng ta vừa được ngắm vẻ hùng tráng của thiên nhiên, vừa hít thở không khí trong lành khiến cho tâm hồn thư thái, tĩnh lặng. Nếu muốn tìm cảm giác mạnh và ham hiểu biết, có thể tổ chức một buổi leo núi.

Núi Chư Hơ Rông cách thị xã Pleiku khoảng 10 km về phía Đông Nam. Ngọn núi khá cao, có thể tới 1600m, và có cả nguồn gốc từ ngọn núi lửa đã tắt từ lâu. Do đó núi tuy cao nhưng dáng mềm mại, thoai thoải vì thế có người đã ví trái núi như “Bộ ngực kiều diễm của một cô gái trẻ”.

Quanh chân núi, đất đai phì nhiêu, cây trồng xen với cây rừng rậm rạp. Các nhà khảo cổ và dân tộc học gần đây đã khai quật được nhiều di chỉ khảo cổ của các thời kỳ đồ đá, đồ gốm...Đường lên núi tuy dốc thấp, nhưng quanh co, uốn khúc. Đất mềm để lộ các tảng đá lớn. Đôi chỗ vách đá lộ ra một khe suối nhỏ, nước chảy lặng lẽ hay một con thác dốc, nước len lỏi qua các hố sâu. Cây cỏ trên đường đi thật đa dạng. Các mảng cây lá rộng thường xanh, mọc xen với các loài cây rụng lá theo mùa, làm cho cảnh trí luôn thay đổi trên mỗi bước đi. Núi Chư Hơ Rông đang là địa điểm thu hút đông đảo khách du lịch đến tham quan.

(TCDL)

Di tích Trà Kiệu, làng Trà Kiệu, xã Duy Sơn, huyện Duy Xuyên, tỉnh Quảng Nam. Cách thành phố Ðà Nẵng khoảng 45 km về phía tây nam, di tích nằm trên một dải đồng bằng, là cửa của một thung lũng rộng hình tam giác, các ngọn núi: Chóp Xôi, Núi Chúa, Núi Ðất... nối liền nhau tạo nên hai bức tường thành tự nhiên bảo vệ hai cạnh phía tây bắc và tây nam của thung lũng. Trong thung lũng, làng mạc đông đúc dân cư, ruộng đồng tươi tốt. Vượt qua một dãy núi thấp phía tây nam là đến thung lũng Mỹ Sơn, thánh địa nổi tiếng của Vương quốc Champa.

Các học giả Pháp C.Paris và C.Lemire bắt đầu chú ý nghiên cứu và sưu tầm những tác phẩm điêu khắc tại Trà Kiệu từ những năm cuối thế kỷ XIX. L.Finot và H.Parmentier đã khảo sát dấu vết tường thành và các kiến trúc từ những năm đầu thế kỷ XX. Năm 1927 - 1928, J.Y.Claeys đã tổ chức khai quật với quy mô khá lớn. Toàn bộ nền móng của các nhóm tháp phía bắc trong thành nội đã được phát hiện, cùng với hàng chục điểm thám sát khác trong thành. Nhiều tác phẩm điêu khắc quý giá đã được tìm thấy. Với kết quả khai quật đó, J.Y.Claeys chứng minh được thành Trà Kiệu chính là kinh đô Simhapura của vương quốc Champa (được xây dựng từ khoảng cuối thế kỷ IV dưới triều vua Bhadravaman). Ðây là trung tâm chính trị quan trọng của vương quốc Champa trong nhiều thế kỷ. Ðến đầu thế kỷ XI, khi vùng đất phía bắc bị đe dọa, người Chăm phải rời kinh đô vào vùng Vijaya.

Phần lớn những tác phẩm điêu khắc được phát hiện vào những năm đầu thế kỷ XX (hình thành nên phong cách Trà Kiệu nổi tiếng từ giữa đến cuối thế kỷ X) được trưng bày tại Bảo tàng điêu khắc Champa tại Ðà Nẵng, gồm nhiều tượng thờ, đài thờ, các vật trang trí kiến trúc... Trong đó phải kể đến đài thờ Linga-Yoni mà phần đế đài thờ được chạm trổ 4 mặt, nội dung 4 cảnh chạm liên quan đến đạo Visnu và đài thờ vũ nữ Trà Kiệu. Ngoài tượng người, tượng động vật đóng vai trò quan trọng trong nghệ thuật Champa gồm chim thần Garuda, Naga, Voi, Sư tử... được bố trí hài hoà trong tổng thể kiến trúc.

Từ năm 1985 đến năm 1990, các nhà khảo cổ học Việt Nam đã tiếp tục thám sát và khai quật tại Trà Kiệu. Kết quả cho thấy ngoài gạch ngói của những công trình kiến trúc Champa, trong di tích còn có nhiều đồ gốm dân dụng, đồ tế lễ của những người Chăm cổ, trong đó có nhiều mảnh gốm giống như gốm Sa Huỳnh và những chiếc vò hình quả trứng. Từ năm 1992 đến nay, di tích Trà Kiệu đã trở thành mối quan tâm đặc biệt của các nhà khảo cổ Anh, Nhật, Việt Nam.

(TCDL)

Nằm ở độ cao 1.100-1.400m so với mặt biển, cách thị xã Kon Tum hơn 50km, giữa ngút ngàn thông và hoa rừng, Măng Đen lúc nào cũng se se lạnh và tĩnh lặng giữa đại ngàn...Được coi là "Đà Lạt của Kon Tum", Măng Đen theo tiếng bà con dân tộc M'Nâm nơi đây có nghĩa là chỗ đất bằng phẳng ("măng" là bãi bằng, đất bằng; "đeng" - chứ không phải "đen" - là chỗ ở).

Trên bình nguyên Măng Đen có nhiều "toong" (hồ) như toong Đăm, toong Ki, toong Lung..., nhiều "cơi" (thác) như Tram, Pa Sĩ, Đăk Ke... tung bọt trắng xóa giữa núi rừng trầm mặc khiến Măng Đen càng thêm thơ mộng và huyền hoặc.

Đến đây du khách như thấy mình lạc vào xứ sở khác sau khi vượt qua một chặng đường dài. Rừng thông mênh mông, có cây được trồng từ thời Pháp thuộc to, cao vút trời xanh. Thông ở đây phát triển mạnh bởi chất đất đỏ Bazan rất màu mỡ. Khí hậu ôn đới, mát mẻ quanh năm.

Măng Đen có dòng sông Đăk Ne hiền hòa, mát rượi; cỏ nhiều hồ nước trong xanh, nhiều tôm cá. Nếu lấy trung tâm huyện Kon Plông làm tâm điểm thì các hồ, thác ở đây đều nằm trong vòng bán kính 10km trở lại, có nghĩa là khá tập trung để vui chơi thưởng ngoạn. Đặc biệt là hồ Đăm rộng khoảng 2ha, cách sân bay Măng Đen chừng 500m, vào mùa khô hoa mua, hoa sim nở tím ven hồ. Xung quanh hồ là rừng thông, lá thông trải một lớp thảm dày 10-15cm mượt mà như nhung. Tiêu biểu là hồ Lung rộng khoảng hơn 1ha, xung quanh còn những thân cây cổ thụ hai, ba người ôm không xuể, rừng ven hồ có rất nhiều phong lan, hồ Ly Leng rộng khoảng 2ha; hồ Zin rộng khoảng 1ha, hồ Chàng (Toong Dăm) rộng 2,5ha. Các hồ Pô, Jri, Săng, Rpoong,... hẹp hơn, nhưng lại rất đẹp.

Măng Đen còn có một hệ thực vật phong phú, đa dạng với loại rừng lá kim, rừng hỗn giao, nhiều loài gỗ quý.  Măng Đen không chỉ có tiềm năng về du lịch mà còn là vùng đất nhiều chiến công cách mạng trong thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ.

Khu du lịch Măng Đen được Bộ văn hóa - Thông tin xếp hạng là khu di tích lịch sử, danh thắng.  Măng Đen hiện vẫn còn giữ được vẻ đẹp ban sơ hiếm có. Tổng cục Du lịch và chính quyền địa phương đã lập dự án quy hoạch khu du lịch Măng Đen, kêu gọi các nguồn vốn đầu tư để biến nơi đây thành điểm du lịch sinh thái và nghỉ mát hấp dẫn trong tương lai.

(Saigonnet)