Miền Trung Tây Nguyên

Tin mới nhất

Đầu tư nước ngoài: Giảm vì ta tự làm khó ta

30/07/2004

* Các loại chi phí ngày càng tăng, ưu đãi ngày càng giảm.

Cán bộ Cục Thuế TPHCM
trao đổi nghiệp vụ với DN.

6 tháng đầu năm nay, số dự án và số vốn đầu tư nước ngoài đã sụt giảm rất mạnh. Một trong những nguyên nhân dẫn đến tình trạng này là sự nản chí của các nhà đầu tư nước ngoài trước các chính sách thuế đang làm gia tăng chi phí kinh doanh, đầu tư tại Việt Nam...

Thuế thu nhập doanh nghiệp: thực tế là trên 40%
Nhiều nhà đầu tư nước ngoài (ĐTNN) kiến nghị lên Tổng cục Thuế vừa qua đều phản ánh hiện đang có sự khắt khe và vô lý trong việc khấu trừ các chi phí khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN).

Ông Phan Bạch Dương, Phó tổng giám đốc Công ty TNHH Khách sạn Nhà hát (Hà Nội) cho rằng: "Thuế suất thuế TNDN ở Việt Nam không cao hơn so với các nước trong khu vực. Tuy nhiên, cách tính thu nhập chịu thuế mà DN phải nộp là rất cao. Trên thực tế không phải là 28% mà là 43% hoặc cao hơn nữa vì nhiều chi phí hợp lý và hợp lệ không được khấu trừ".

Ông Dương lấy ví dụ: "Thông tư 128/ 2003/ TT-BTC ngày 22.12.2003 của Bộ Tài chính quy định về chi phí lãi vay từ các tổ chức tín dụng không được vượt quá 1,2 lần mức lãi suất cho vay cùng thời điểm của các ngân hàng thương mại có quan hệ giao dịch với DN. Điều này bất hợp lý vì một thỏa thuận cho vay không chỉ có mức lãi suất áp dụng mà còn có các điều kiện khác của khoản vay như thời gian ân hạn, hạn mức tín dụng và kỳ hạn thanh toán". Nhưng theo cơ quan thuế thì những khoản vay đã ký trước ngày ban hành Thông tư 128/TT-BTC mà có mức lãi suất vượt quá quy định trên chỉ được chấp nhận tối đa là 1,2 lần mức lãi suất. Vượt quá quy định, chi phí lãi vay không được coi là chi phí hợp lý, hợp lệ.

Cũng trong Thông tư 128/ TT-BTC của Bộ Tài chính, có một quy định khác cũng gây nhiều phản ứng của các DN ĐTNN là "yêu cầu DN đăng ký bảng lương của nhân viên với cơ quan thuế vào đầu năm tài chính" nếu không, chỉ được tính chi phí hợp lý theo mức lương bình quân do cơ quan thuế quy định". Công ty Price Water House Coopers cho rằng: "Yêu cầu này là rất vô lý vì việc khấu trừ lương vào chi phí hợp lý sẽ căn cứ vào hợp đồng lao động và số tiền thực trả cho họ, không phụ thuộc vào việc đăng ký thang, bảng lương. Hơn nữa, điều này không đảm bảo nguyên tắc bảo mật về lương bổng của nhân viên trong DN cũng như giữa các DN trong cùng ngành nghề".

Theo một chuyên viên tư vấn thuế của Công ty TNHH Ernst & Young, một trong những lợi thế thu hút ĐTNN của Việt Nam được các nhà đầu tư đánh giá cao là thuế suất thuế TNDN hấp dẫn. Mức thuế suất thuế TNDN đối với các DN đầu tư nước ngoài (ĐTNN) tại Việt Nam hiện nay là 28%, thấp hơn nhiều nước khác như Trung Quốc (33%), Indonesia (30%), Philippines (32%)... Tuy nhiên, việc cơ quan thuế không công nhận nhiều loại chi phí khi xác định thu nhập chịu thuế đã triệt tiêu lợi thế cạnh tranh trong thu hút vốn ĐTNN này.

Thuế nhà thầu nước ngoài: Tiền hậu bất nhất
Một sắc thuế bất hợp lý khác, theo các nhà đầu tư chính là thuế đối với các nhà thầu nước ngoài (NTNN), đánh vào các công ty nước ngoài hoạt động tại Việt Nam nhưng không theo hình thức của Luật ĐTNN. Các công ty này không có cơ sở chịu thuế ở Việt Nam mà theo quy định họ phải chịu thuế thông qua việc khách hàng phải khấu trừ số thuế phải nộp trước khi thanh toán cho NTNN.

Mới đây Bộ Tài chính lại đưa ra một dự thảo mới về thuế NTNN. Theo đó, nhiều mức thuế suất đều tăng lên, các thủ tục kê khai, nộp thuế cũng phức tạp hơn. Ví dụ thuế suất thuế TNDN ấn định với NTNN làm dịch vụ không qua một cơ sở thường trú tại Việt Nam hiện nay là 5%. Nhưng dự thảo Thông tư về thuế NTNN, mức thuế suất trên đã nâng lên 25% và áp dụng cho "tất cả các công ty nước ngoài có thu nhập phát sinh từ Việt Nam" (hiện nay chỉ áp dụng với những hoạt động của nhà đầu tư tại Việt Nam).

Ông Paul Fairhead, đại diện cho Phòng Thương mại Australia tại Việt Nam (Auscham) nói: "Chúng tôi rất lo ngại vì các chi phí, lệ phí hành chính mà dự thảo thông tư này áp đặt cho các DN Việt Nam và DN FDI tại Việt Nam sẽ tăng lên đáng kể nếu thông tư này được thông qua".

Trong khi những điểm bất hợp lý trên chưa được quan tâm sửa đổi, khiến cho DN cảm thấy chi phí cho việc kinh doanh bị đội lên thì vẫn còn có nhiều quy định mới đưa ra mang tính chất hồi tố, giảm đi sự ưu đãi đã cam kết với nhà đầu tư nước ngoài. Được nhắc đến nhiều nhất là Nghị định 164/ NĐ-CP ban hành ngày 22.12.2003 và nghị định 158/ NĐ-CP mà tinh thần chung là giảm bớt các ưu đãi cho các nhà đầu tư nước ngoài.

Ví dụ: chỉ cho các dự án FDI tại các vùng kinh tế đặc biệt khó khăn được hưởng thuế suất thuế TNDN 10% trong 15 năm chứ không phải cho tất cả các dự án FDI được khuyến khích đầu tư và hưởng mức thuế suất trên cho "suốt đời dự án". Trong khi đó, khi kêu gọi, thu hút đầu tư, các ưu đãi này được công bố như một cam kết để các dự án đầu tư hưởng "suốt đời dự án".

(Theo TN)