 |
| Thành nhà Hồ | Hơn 600 năm qua, thành
nhà Hồ vẫn ngày đêm hứng nắng đội mưa "thi gan" cùng trời đất. Cách đây 3- 4
năm, công luận đã nhiều lần lên tiếng cảnh báo về sự xuống cấp của di tích nhưng
nay công luận lại vẫn tiếp tục cảnh báo về sự xuống cấp nghiêm trọng hơn của
thành nhà Hồ.
Chúng tôi tìm về di tích thành nhà Hồ vào một ngày cuối tháng
8-2004. Một số đoạn trên bức tường Thành ở phía sau đền Bình Khương đã bị đổ.
Toàn bộ đoạn sông bao quanh Thành đã bị lấn chiếm gần hết. Cổng phía Đông của
Thành có hai con rồng bằng đá đã bị chặt mất đầu, đuôi. Lại còn cảnh trong khu
di tích vẫn còn 130 hộ dân sinh sống, ở các cổng vào Thành, tình trạng bán hàng,
vứt rác bữa bãi, làm cống rãnh ứ đọng nước bẩn khiến quang cảnh di tích bị rơi
vào thảm cảnh.
Thành nhà Hồ thuộc địa bàn hai xã Vĩnh Long và Vĩnh Tiến, huyện
Vĩnh Lộc, tỉnh Thanh Hoá. Theo GS sử học Lê Văn Lan, thành nhà Hồ do ông Đỗ Tỉnh
(Mẫn) là Lại bộ tượng thư của triều đình được Hồ Quý Ly cử đi xây dựng công
trình này và chỉ trong 3 tháng đã hoàn thành (từ tháng 1-1397 đến tháng 3-1397).
|
Nhiều nhà khoa học lịch sử trong nước và quốc
tế thống nhất nhận định: Thành nhà Hồ là một công trình đạt tiến độ thi công
nhanh ở mức kỷ lục thời bấy giờ. Hồi ấy không có bê tông, sắt thép, phương tiện
vận chuyển chủ yếu bằng xe thô sơ mà những người thợ lại xây dựng được những
bước tường thành chắn chắn, đồ sộ từ những phiến đá nặng hàng trăm kg.
|
Quan sát kỹ tường thành sẽ thấy lối kiến trúc rất khoa học của
cha ông ta thời đó, các phiến đá được xếp đan xen theo hình múi cam để tránh
động đất. Chiều cao của cổng thành là 10m, chiều dài 1km. Thành được xây dựng 4
cửa (Đông, Tây, Nam, Bắc), mỗi cửa có 2- 3 vòm, xung quanh Thành có đường sông
bao quanh để bảo vệ.
Tương truyền rằng, Cống sinh Trần Công Sỹ được phân công xây dựng
Thành nhưng không hiểu sao Thành cứ xây lên cao thì lại bị đổ. Hồ Quý Ly cho
rằng Trần Công Sỹ có ý đồ xấu, cố tình phá dỡ công trình này nên đã chôn sống
Trần Công Sỹ. Sau đó, nàng Bình Khương (vợ của Cống sinh Trần Công Sỹ) nghe tin
chồng mất đã đập đầu vào đá tự tử. Hiện trong đền thờ bà Bình Khương vẫn còn
phiến đá này.
Đặc biệt bên cạnh ngôi đền còn có một hồ nước nhỏ, dù trời mưa to
hoặc nắng hạn thì quanh năm không bao giờ cạn. Sau ngôi đền này vẫn còn bia mộ
của Cống sinh Trần Công Sỹ. GS sử học Lê Văn Lan cho biết: Câu chuyện truyền
thuyết này chỉ là một sản phẩm của văn học dân gian như là một minh chứng về giá
trị lịch sử và trình độ khoa học kỹ thuật của nhân dân ta thời nhà Hồ.
Trả lời câu hỏi của chúng tôi về sự chậm chễ trong bảo vệ và
trùng tu di tích này, ông Hoàng Minh Tường- Phó Giám đốc Sở VHTT cho rằng: "Kinh
phí tu bổ quá lớn, ngân sách địa phương không thể lo được. Ông còn cho biết
"theo tôi tôn tạo lại toàn bộ di tích thì rất khó, giải pháp trước mắt là chống
xuống cấp các bức tường thành, chọn từng hạng mục để làm, chứ không thể tham
vọng phục hưng lại toàn bộ công trình".
Được biết các cơ quan chức năng đang chuẩn bị lập dự án cải tạo,
tu bổ Thành nhà Hồ nhưng hiện nay mọi việc vẫn đang nằm trên giấy và chẳng biết
đến bao giờ mới trở thành hiện thực. Nếu không triển khai ngay biện pháp bảo vệ,
trùng tu thành nhà Hồ thì chắc chắn di tích này sẽ biến mất trong tương lai hoặc
sẽ bị hư hỏng nặng. Lúc đó kinh phí đầu tư cải tạo di tích càng nhiều hơn và
việc tu bổ càng khó khăn hơn.
(Theo Tuổi Trẻ)
|
