|
Có một thời, nghề nuôi tôm sú phát triển khá rầm rộ ở hầu hết các địa phương trong tỉnh; nhiều gia đình giàu lên một cách nhanh chóng nhờ nuôi tôm sú. Ở các xã có nghề nuôi trồng thủy sản, đi đâu người ta cũng chỉ nhắc đến chuyện nuôi tôm. Đó là câu chuyện của ngày hôm qua. Còn hôm nay, hàng ngàn hộ dân đang gánh chịu một khoản nợ khổng lồ, không ít gia đình khuynh gia bại sản cùng chỉ vì con tôm sú. Không nuôi thì không có tiền để trả nợ, mà nuôi thì điệp khúc lỗ cứ dai dẳng bám víu, canh bạc với trời này đang được người dân ỉ ôi… “tôm sú - tu sớm”.
° Đâu rồi thời hoàng kim
Điểm đầu tiên chúng tôi đến là xã Vạn Hưng, huyện Vạn Ninh, tỉnh Khánh Hòa; một xã có trên 70% hộ dân sống bằng nghề đánh bắt và nuôi trồng thủy sản (NTTS). Đây cũng là một xã có phong trào nuôi tôm sú khá mạnh trong nhiều năm qua. Khi chúng tôi đặt vấn đề tìm hiểu về việc NTTS ở địa phương, anh Nguyễn Thành Đồng, Chủ tịch UBND xã buồn bã nói: “Mấy năm trước, con tôm sú được xem như cứu cánh cho người dân thoát nghèo, do đầu vào thấp, đầu ra cao, chỉ trong vòng mấy năm, đời sống của những người làm nghề nuôi tôm khấm khá một cách nhanh chóng. Phong trào nuôi tôm từ đó cũng được nhân rộng trong toàn xã. 3 năm trở lại đây, nghề nuôi tôm sú đang khắc khoải sống dở, chết dở. Nhiều vụ mùa thất bát xảy ra triền miên, của cải trong nhà cũng từ đó mà đội nón ra đi”.
Có mặt tại khu vực đìa nuôi tôm thuộc thôn Xuân Vinh, chúng tôi chỉ thấy lác đác vài người dân đang cho tôm ăn. Ghé vào một trại tôm lúc này đang khá đông người tụ tập, thì ra trại tôm này đang có hiện tượng tôm bị ngợp nước, dạt vào bờ, chủ trại đang gọi người đến để chuẩn bị xuất tôm. Chủ trại tôm là anh Đinh Hướng, trú tại thôn Xuân Đông bộc bạch: “Làm cái nghề đánh bạc với trời này chỉ trông vào vận hên xui. Mấy năm trước tui thua lỗ liên tục, nợ nần chồng chất. Năm ngoái, may mắn tui trúng được hai vụ, đầu năm nay cũng được vài chục triệu nên mới trả hết nợ. Nếu không thì tui có bán nhà cũng không đủ trả nợ, rồøi không biết vợ chồng con cái phải đi đâu mà kiếm sống”. Không phải ai cũng may mắn như anh Hướng, hầu hết người nuôi tôm tại khu vực này đều bị thua lỗ. Qua tìm hiểu, có người từ đầu năm đến nay đã phải thả tôm đến 4 lần, sở dĩ họ vẫn phải tiếp tục nuôi, cho dù biết xác suất thắng là rất thấp; là vì không nuôi thì các con nợ lại tới đòi ráo riết.
Không riêng gì những người dân ở xã Vạn Hưng, hiện nay các xã có diện tích NTTS ở Ninh Hòa, Cam Ranh, Nha Trang đều lận đận vì con tôm sú. Hàng ngàn hộ dân đang lâm vào hoàn cảnh vô cùng túng quẫn.
° Và những trăn trở
Theo kinh nghiệm của những người nuôi tôm, con tôm post giống sẽ quyết định cho sự sống còn của con tôm sú. Hiện nay, trên địa bàn tỉnh, hầu hết các địa phương đều có cơ sở sản xuất tôm post giống. Tuy nhiên, do kỹ thuật sản xuất yếu, lại chưa được đầu tư đúng mức nên hầu hết con giống kém chất lượng. Có thể nói, nghề NTTS là một trong những thế mạnh để phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh; tuy nhiên, vẫn chưa có sự đầu tư thỏa đáng cho nghề này. Tuy hiện nay đã có một số cơ sở Nhà nước có khả năng sản xuất tôm giống có chất lượng, nhưng chỉ như muối bỏ biển, không đáp ứng được nhu cầu của người nuôi.
Hiện nay, các vùng NTTS chưa được quy hoạch cụ thể, dẫn đến tình trạng người dân nuôi một cách tự phát, không có sự quản lý hay hướng dẫn của cơ quan chức năng. Chính vì tư tưởng cha chung không ai khóc, nên nhiều người dân đã không ý thức được việc bảo vệ môi trường. Nếu như, giai đoạn con tôm sú được giá, loại 50 con/kg có thể bán được từ 150 - 160 ngàn đồng thì hiện nay giá bán không bằng một nửa. Giá thị trường hiện nay, loại 50 con/kg chỉ còn 70 - 75 ngàn đồng; loại 70 - 80 con/kg chỉ 45 - 50 ngàn đồng. Trong khi đó, chi phí nuôi tôm bây giờ lại quá cao, thường để thu được một kg tôm phải mất 1,2kg thức ăn, nếu tôm chậm phát triển có khi mất đến gần 2kg thức ăn. Giá thức ăn từ 14 - 19 ngàn đồng/kg. Ngoài ra, 1 ha diện tích nuôi người dân phải chi phí 10 triệu đồng thuốc xử lý vệ sinh và phòng dịch, nếu xảy ra sự cố, chi phí này còn cao hơn nhiều. Đó là chưa nói đến các khoản chi phí khác như: công chăm sóc, dầu, máy móc.
Bên cạnh đó, hiện nay một nguyên nhân nữa khiến người nuôi tôm lao đao chính là nguồn tôm được nhập từ Trung Quốc về với giá khá rẻ, chỉ từ 35 - 38 ngàn đồng/kg. Do không có sự quản lý chặt chẽ nên nguồn tôm nhập chui này vẫn đang được các cơ sở sản xuất hàng thủy sản đông lạnh xuất khẩu săn lùng. Đây cũng là một nguyên nhân khiến cho giá tôm đang dần tụt dốc và người dân lao đao. Cũng cần nói thêm rằng, do đầu ra không ổn định, không ít người dân sau khi thu hoạch, vì chất lượng tôm kém không bán được cho các cơ sở sản xuất đông lạnh buộc phải đem bán lẻ ở chợ. Nếu với số lượng lớn, không bán kịp dẫn đến tôm hư và một lần nữa người dân lại phải chịu thiệt thòi.
Giữa quang cảnh hoang tàn, đâu đó còn sót lại một vài guồng máy đang xới tung bọt nước trắng xóa - như chính niềm hy vọng mong manh cuối cùng của những người nuôi tôm sú…
(Baokhanhhoa)
|
