Năm 2004, tỉnh Thừa Thiên-Huế có kế hoạch đưa diện tích nuôi tôm lên 4.000 ha, thu hút 5.052 hộ nuôi tôm, tạo việc làm và thu nhập cho hàng chục nghìn lao động. Nhưng đến thời điểm hiện nay, bức tranh toàn cảnh về con tôm nuôi ở Thừa Thiên-Huế đã không mấy sáng sủa.

Nhiều địa phương, hộ nuôi tôm bên bờ vực của sự trắng tay. Xã Vinh Hưng (huyện Phú Lộc) mấy năm qua, nhờ con tôm, nhiều hộ đã nhanh chóng giàu lên, nhưng nay cũng vì con tôm, nhiều hộ bị sạt nghiệp. Toàn xã đã có 490/500 ha tôm nuôi bị bệnh đốm trắng. Nhìn những ao nuôi tôm bị bệnh nổi đầy mặt nước không cách cứu chữa, buồn đến nao lòng. Những ngày tháng miệt mài, tích cóp của bà con bỗng chốc đổ xuống ao, xuống biển. Tương tự các xã như Vinh Giang có 208/215 ha tôm nuôi bị chết; xã Vinh Hiền có 40/58 ha diện tích ao nuôi cũng bị thiệt hại.

Qua tìm hiểu chúng tôi được biết tôm bị bệnh bắt nguồn từ đầm Cầu Hai. Ban đầu từ một số ao nuôi, các chủ ao lại xả nước từ ao nuôi tôm bị bệnh của mình ra nguồn nước chung làm cho đầm Cầu Hai bị ô nhiễm nặng, trong khi hệ đầm phá nối liền nhau không gì ngăn cản được. Một số vùng nuôi tôm ở khá xa đầm Cầu Hai cũng bị lây nhiễm nhanh, do hiện tượng chim đến ăn tôm chết rồi tha mồi đi khắp nơi là nguyên nhân gây bệnh lây lan và diễn biến phức tạp cho các chủ nuôi tôm. Nhiều diện tích nuôi tôm trên cát hiện nay ở Thừa Thiên-Huế cũng bắt đầu nhiễm bệnh. Huyện Phong Ðiền đã có 9,3 ha tôm nuôi trên cát của Công ty TNHH Trường Sơn và của một số hộ dân đã bị bệnh đốm trắng.

Trở lại những nguyên nhân gây bệnh cho tôm, chúng tôi thấy nếu cẩn trọng hơn, nhất là ngành thủy sản bám địa bàn hơn để chỉ đạo ươm thả đúng lịch thời vụ thì đã tránh được những thiệt hại cho bà con. Năm nay, thời tiết thuận lợi, bà con muốn có tôm bán sớm hơn, khi mà ảnh hưởng của dịch cúm gia cầm vẫn còn dư âm, tôm bán sẽ được giá hơn. Trong khi nguồn nước đang bị ngọt hóa, chưa bảo đảm đủ độ mặn cho việc nuôi thả tôm, đây là thời kỳ các loại ấu trùng phát triển mạnh, tôm rất dễ bị nhiễm bệnh.

Vấn đề nữa là, toàn tỉnh tuy có đến 41 trại ươm tôm giống, nhưng chỉ mới đáp ứng được 50% số con giống, số còn lại phải mua từ các nơi khác về. Nhiều năm trước đây, tôm giống mua từ nơi khác về phải qua chế độ kiểm dịch rất khắt khe, nhưng gần đây, công việc nuôi tôm thuận lợi, cứ nghĩ bà con có kinh nghiệm hơn, cho nên ngành thủy sản đã có sự lơi lỏng trong công tác kiểm dịch. Ðó chính là những nguyên nhân căn bản, nếu không chủ quan, chỉ đạo sâu sát, các ngành chức năng ở tỉnh Thừa Thiên-Huế có thể chủ động phòng ngừa được, tránh những thiệt hại không đáng có.

Hiện tại lịch thời vụ đang còn, nếu nơi nào xử lý tốt, vệ sinh ao nuôi bảo đảm có thể thả lại tôm. Tỉnh Thừa Thiên-Huế đã thực hiện các biện pháp cấp bách, kiểm soát chặt chẽ nguồn nước ở các ao nuôi tôm bị bệnh, tổ chức tiêu độc, khử trùng không cho tháo ra ngoài gây ô nhiễm môi trường. Các chủ ao nuôi tôm bị nhiễm bệnh được hướng dẫn tận thu tôm, xử lý mầm bệnh. Vùng chưa có dịch phải tăng cường kiểm tra, khi có dịch bệnh phải khoanh vùng xử lý ngay, không đưa tôm ra khỏi vùng bị dịch bệnh. Việc tháo nước, xử lý xác tôm chết cũng tuân theo hướng dẫn của các cơ quan chức năng. Các huyện  vùng đầm phá cần khẩn trương quy hoạch, sắp xếp lại nò sáo, khai thông các thủy đạo trên đầm phá, đáp ứng các yêu cầu sản xuất và bảo vệ môi trường.

Tại huyện Phú Lộc, hiện nay có hơn 700/1.150 ha tôm bị bệnh, tỉnh đã chi hỗ trợ 4.125 kg Chlorine và 22 tấn vôi để xử lý môi trường và các ao nuôi. Huyện Phú Lộc đã tăng cường kiểm tra, cấp 30 triệu đồng để hỗ trợ bà con mua 1.350 kg Chlorine xử lý môi trường ao nuôi tôm bị bệnh. UBND tỉnh Thừa Thiên-Huế đã cấp kinh phí dự phòng 200 triệu đồng để mua hóa chất hỗ trợ các huyện. Các địa phương thuộc các huyện Phú Vang, Phú Lộc, Hương Trà chi 133 triệu đồng hỗ trợ bà con xử lý môi trường.

(Nhân dân)