Trước đây, khi xây dựng nhà ga xe lửa, thường người ta chỉ chú trọng về mặt kỹ thuật xây dựng và nhất là tiện nghi giao thông mà thôi. Riêng ga Đà Lạt là trường hợp đầu tiên người ta đã đưa cả yếu tố mỹ thuật kiến trúc và ý nghĩa của công trình vào việc xây một công trình có tính kỹ thuật.

Ga Đà Lạt được khởi công năm 1935 và hoàn thành năm 1938, do kiến trúc sư Rê-vơ-lông (Reveron) thiết kế, kiến trúc sư Mông-xê (Moncet) hoàn chỉnh thêm một số chi tiết của bản thiết kế này và trực tiếp trông coi xây dựng công trình.

Ga Đà Lạt chịu nhiều ảnh hưởng của kiểu kiến trúc hiện đại. Mặt bằng nhà ga được tổ chức theo nguyên tắc gần như đối xứng qua trục vuông góc với mặt trên. Một phòng lớn ở giữa rộng 370m2 với các phòng phụ nhỏ nối dài sang hai bên; bố cục đăng đối thể hiện giữa các bộ phận kiến trúc như mái ngói đỏ cao vút, những phần mái gấp, mái bẻ góc và ở những ô cửa sổ cùng với bức tường xây bằng đá chẻ tới ngang bệ cửa… Sự đồ sộ của công trình thể hiện rõ trên mặt cắt, hệ vì kèo đỡ mái bằng bê tông cốt thép có chiều cao hơn 6m, bằng với chiều cao của không gian sử dụng chính.

Nhưng ấn tượng nhất vẫn là 3 chóp mái song song liền nhau chạy suốt từ đỉnh xuống rìa mái giả ở lối vào chính, phía dưới chóp mái có ốp dòng chữ Đà Lạt khá lớn. Vuông góc với ba mái theo chiều ngang của công trình là hai mái dọc, chạy về hai phía và bẻ góc ở phần rìa mái. Tương ứng với ba chóp mái là ba cửa sổ với nhiều ô kính nhỏ, tạo nên sự khoáng đạt cho mặt tiền và cho cả tòa nhà. Các ô cửa sổ bằng kính màu nằm ngay ngắn trong hệ khung carô vuông vức. Ở mặt đứng phía Đông có thêm các dãy mái che bằng bê tông chạy dài dọc theo hai bờ “ke” đón khách càng tạo thêm dáng thanh thoát và tiện nghi cho công trình. Không gian nội thất được chiếu sáng lung linh bởi các ô cửa kính nhiều màu ở phần chân mái. Đây chính là phòng chờ cho hành khách, một không gian rộng lớn với các góc cạnh và đường nét ngay hàng thẳng lối, cao lớn, uy nghi mà cũng thật giản dị. Tất cả các chi tiết đều toát lên vẻ hoàn mỹ của tổng thể công trình.

Chính nhờ những nét độc đáo, hài hòa ấy mà ga Đà Lạt đã được Bộ Văn hóa-Thông tin xếp hạng Di tích lịch sử văn hóa cấp Quốc gia; được thành phố Đà Lạt chú trọng bảo tồn và phát triển, biến nơi đây thành điểm tham quan du lịch đặc sắc, thu hút đông đảo du khách (từ đầu năm tới nay, ga Đà Lạt đã đón được hơn 20.000 lượt khách du lịch, trong đó có 3.000 lượt khách nước ngoài).

Lên thành phố cao nguyên Đà Lạt, giờ đây du khách lại có thêm một thú thưởng ngoại nữa, đó là dạo vòng quanh thành phố Đà Lạt bằng tàu lửa. Từ ga Đà Lạt, đoàn tàu chầm chậm với cuộc hành trình 7km đưa ta qua những thắng cảnh xinh đẹp của thành phố thơ mộng: Những khu chợ với muôn ngàn sản vật luôn tấp nập người bán kẻ mua; những khu biệt thự xinh xắn ẩn mình giữa bạt ngàn thông xanh rì rào hát; hay những thiền viện trầm tịch, u linh trong tiết trời se lạnh và giăng mắc sương mù…; hỏi lòng sao không xao xuyến, vấn vương!

(TITC)