|
 |
|
Múa rồng trong lễ hội Nghinh ông | Lễ hội "Thỉnh ông xuất du" diễn ra hai năm một lần tại Phan Thiết. Đây là lễ hội độc đáo của người dân Phan Thiết, với những màn biểu diễn đặc sắc của các hội quán của người Hoa ở Phan Thiết.
Cách đây hơn 300 năm, những thế hệ người Hoa đầu tiên đặt chân đến khu vực Phan Thiết trong làn sóng di dân của những người bất phục nhà Mãn Thanh. Cũng như người Việt, khi cuộc sống ổn định, người Hoa xây dựng các thiết chế văn hóa, tín ngưỡng, tôn giáo của riêng mình. Đền Quan Công trên đường Trần Phú - Phan Thiết ra đời từ đó. Đối tượng thờ chính của đền là Quan Vân Trường trong bộ ba anh em kết nghĩa Vườn Đào: Lưu Bị, Quan Công, Trương Phi, nhưng người dân vẫn quen gọi đền là Chùa Ông. Tại đây đã diễn ra Lễ hội Nghinh Ông cứ hai năm một lần. Chẳng ai rõ lần đầu tiên lễ hội được tổ chức lúc nào, chỉ biết nó tồn tại ít nhất hơn 150 năm và đã thành lễ hội lớn không chỉ của người Hoa, mà còn có sự giao lưu mật thiết với văn hóa Việt, được công chúng nức lòng chờ đợi.
Lễ hội kéo dài ba ngày, hai ngày đầu diễn ra 16 lễ nghi trang trọng có tính biểu trưng - tưởng nhớ công ơn trời đất, thánh thần, tiền nhân và thể hiện ước vọng ấm no hạnh phúc - mang giá trị nhân văn cao. Ngày thứ ba vào hội với gần 1.000 người diễu hành của Quan Đế Miếu và 4 Hội quán Phúc Kiến, Quảng Đông, Triều Châu, Hải Nam,... Xuất phát từ Quan Đế Miếu - đoàn người, kiệu... dài gần 1km đi qua hơn 10 cung đường ở nam sông Cà Ty, nơi đặt 4 hội quán của người Hoa.
Có một điểm đặc biệt, là các cô, cậu bé sẽ được hóa trang thành những nhân vật trong huyền thoại và dã sử Trung Hoa. Một tiệm uốn tóc chuyên làm công việc hóa trang này từ nhiều năm nay. Qua trò chuyện, tôi được biết các em phải tập dượt khoảng 3 tháng trước ngày hội. Các em tranh thủ tất cả những giờ phút rảnh rỗi ngoài giờ học để luyện cho thuần thục các động tác khó, bởi các em sẽ phải vừa đi vừa biểu diễn từ sáng sớm đến trưa, một công việc vinh dự nhưng vô cùng vất vả. Nhưng niềm vui và niềm tự hào được tham dự một lễ hội trọng thể đã khiến các em không nề hà sự khó nhọc.
Dẫn đầu đoàn rước là 3 ông Phước, Lộc, Thọ xuống trần dự hội, tay cầm đào tiên, cá chép và những nén vàng chói. Lại có thầy trò Đường Tăng trên đường thỉnh kinh gia nhập, Tam Tạng uy nghi trên chú ngựa, chậm rãi bước bên cạnh là Sa Tăng, Bát Giới và Tôn Ngộ Không nhảy nhót linh hoạt dọn đường. Hấp dẫn công chúng nhất vẫn là cỗ xe hoa chủ đề "Đồng Tử bái Quan Âm". Một bé trai trạc bốn tuổi bụ bẫm trong chiếc yếm đỏ thắm, cổ và tay đeo kiềng vàng cứ như tiểu yêu Hồng Hài Nhi bước ra từ phim Tây Du Ký đang chắp tay bái Quan Âm Bồ Tát. Người trong vai Quan Âm là một bé gái gương mặt đoan nghiêm phúc hậu độ chừng mười tuổi vận trang phục trắng của Quan Âm Nam Hải, đứng yên bất động trên xe hoa, tay trái cầm tịnh bình còn tay kia bắt ấn và cầm nhành dương liễu. Những người đóng các vai Quan Âm, Hồng Hài Nhi... phải đến chùa để một nhà sư đạo cao đức trọng làm lễ điểm nhãn trước ngày hội.
Đi đầu đoàn rước là đoàn của Quan Đế Miếu gồm 20 người mang băng-rôn chữ Việt và chữ Hoa lớn đề chữ "Trung Nguyên Kiến Tiêu", "Thánh Giá Xuất Du" và hương án lớn. Kế tiếp tuần tự là các đoàn Hội quán Phước Kiến, Quảng Đông, Triều Châu, Hải Nam. Sau cùng lại là đoàn Quan Đế Miếu với 2 kiệu của Bà Chú Sanh Nương Nương, Thiên Hậu Thánh Mẫu, ngai Phước Đức Chánh Thần, ngai và kiệu Quan Thánh cùng với đội hóa trang thành Quan Bình, Châu Xương (2 người con nuôi của Quan Thánh) và lính hầu. Toàn đoàn tổng số lên đến khoảng 800 người, kéo dài một cây số. Hội quán nào cũng khiêng hương án của Hội quán mình theo. Chốc chốc đoàn người lại dừng lại trước cửa 4 Hội quán và các bàn lư hương của nhà dân để người ta thắp nhang ở các kiệu, ngai và các hương án, làm lễ lạy tạ Ông, cầu sức khỏe và may mắn.
Mỗi Hội quán đều phô diễn bằng hết những tuyệt kỹ của đoàn mình trong những tiết mục đặc sắc. Ngoài đoàn Quảng Đông đã kể, đoàn Phước Kiến khác lạ với nhóm Bát tiên đi cà kheo, đoàn Triều Châu hùng dũng với dàn cổ nhạc vận đồng phục áo dài xám tấu khúc "Người đến từ Triều Châu" đầy kiêu hãnh, đoàn Hải Nam thì rực rỡ với những đội thiếu nhi gánh hoa, và các cô bé áo trắng, váy dài xanh tha thướt múa lồng đèn đỏ uyển chuyển thư thái. Đoàn nào cũng tấu lên những khúc nhạc truyền thống của mình. Âm nhạc của đủ loại nhạc cụ: Kèn, sáo, nhị, trống, cồng, chiêng, chập cheng... vang lừng và tiếng phèng la mở đường rộn rã nhưng kỳ lạ là không hề bị pha trộn thành tạp âm náo loạn.
Đi cuối cùng trong đám rước là tiết mục múa rồng xanh của chú rồng khổng lồ đã rất thân quen với những người dân ở Phan Thiết từ trước năm 1975. Trong tiếng trống chiêng vang dội, con Thanh Long khoẻ khoắn uốn mình qua lại trên đường phố, đầu ngẩng cao kiêu hãnh. Đây là lúc mà người xem cũng trở thành nhân vật trong lễ hội, không có thời gian để phân biệt chức phận giàu nghèo, tất cả cùng chan hoà trong không khí vui tươi đầy phấn khích. Không còn phân biệt người Việt và người Hoa, mọi người dân Phan Thiết đều tự hào xem lễ hội này như là lễ hội của mình, là một phần máu thịt của quê hương.
(TITC) |
