Trận động đất ở Nghệ An đêm 7-1 vừa qua, theo những ghi nhận của các trạm quan trắc, trận động đất có độ mạnh là 4,7 độ richter, gây chấn động cấp 6, cấp 7 ở trên mặt đất. Tâm của địa chấn là vùng Giang Sơn, huyện Đô Lương, sau đó dư chấn đã lan rộng các vùng lân cận trong địa phận tỉnh Nghệ An. Nguyên nhân của trận động đất là do sự vận động tích cực của đới đứt gãy sông Cả.

Chiều 8-1, chúng tôi đã có mặt ở vùng tâm địa chấn để khảo sát trực tiếp. Trận động đất này không gây ra thiệt hại gì nghiêm trọng và cũng không có thêm hiện tượng đặc biệt nào đi kèm.

Trận động đất này với trận động đất gây ra sóng thần ở các nước Nam Á hồi cuối tháng 12 vừa qua cách nhau hơn 2.000 km và đến thời điểm này, chúng tôi không tìm thấy bất cứ sự liên hệ nào giữa chúng.

Trận động đất ở các nước Nam Á vừa qua nằm trong vành đai động đất Địa Trung Hải - Hymalaya - xuyên Á. Việt Nam nằm ngoài vành đai động đất này. Trận động đất ở Nghệ An là một hoạt động bình thường của đới đứt gãy sông Cả tạo nên. Đây không phải là một hiện tượng đặc biệt và vùng Nghệ An cũng đã có những trận động đất tương tự vào năm 1986.

Việt Nam hiện nay có rất nhiều đới đứt gãy, luôn vận động và có nguy cơ tạo nên động đất. Đó là đới đứt gãy sông Hồng, sông Chảy; đới Lai Châu – Điện Biên, đới sông Mã, Sơn La, sông Đà, sông Cả; đới Cao Bằng – Tiên Yên; đới Đắckrông – Huế; đới sông Ba;... Nhìn chung, do sự hoạt động tích cực của các khối vật chất tại những đới đứt gãy, những vùng này thỉnh thoảng lại xảy ra những dư chấn, phần lớn là nhẹ mà mọi người không nhận biết được.

Trong ngày 8-1, tức là sau trận động đất ở Nghệ An một ngày, những trạm quan trắc của viện, đã phát hiện một trận động đất 4 độ richter ở vùng Cẩm Thủy – Thanh Hóa. Tất nhiên trận động đất này cũng không có mối liên hệ nào với trận động đất ở Nghệ An. Đây là những hoạt động địa chất rất bình thường ở Việt Nam, và chúng có chu kỳ từ 5 đến 7 năm một lần.

Việc dự báo về động đất một cách chính xác là việc mà các nhà khoa học thế giới đang theo đuổi. Hiện nay chưa ai làm được việc này. Chỉ có thể đưa ra những dự báo về vùng có khả năng xảy ra động đất và mức độ mạnh, yếu. Còn động đất diễn ra thời điểm nào thì đành chịu. Các nhà khoa học dự báo là phải trên 10 năm nữa, khoa học mới có thể làm được việc đó. Tại Việt Nam, Viện Vật lý Địa cầu đã hoàn thành và công bố bản đồ phân vùng có nguy cơ động đất rồi. Những đới đứt gãy mà tôi đã nói ở trên, chính những vùng có nguy cơ diễn ra động đất ở Việt Nam. 

(SGGP)