Sân đua voi ở Buôn Đôn

Những người Mơ nông và Ê đê ở Đắk Lắk là chuyên gia thuần dưỡng voi rừng. Theo thống kê, hiện tại Đắk lắk còn 30 người thuần dưỡng voi rừng và họ quản lí đàn voi 170 con, trong đó, nhiều voi đã có vinh dự tham gia những cuộc đua hấp dẫn và giàu tính văn hóa.

Voi là biểu tượng văn hóa của tỉnh Đắk Lắk, là thế mạnh về du lịch của vùng đất đỏ bazan. Tuy nhiên, hiện nay voi bị liệt vào danh sách những chủng loại có nguy cơ bị tiêu diệt của thế giới. Chính vì thế, đi tìm ra một chiến lược cho voi Đắk Lắk ở thời điểm này là có nhiều ý nghĩa. Điều ấy có thêm cơ sở khi chúng tôi trực tiếp dự khán cuộc đua voi kỳ thú mới được tổ chức tại Buôn Đôn bên bờ sông Sêrêpok.

Luận về những cuộc đua voi

Voi trên đường đua.

Từ bao đời nay, khát vọng chế ngự thiên nhiên, chiến thắng kẻ thù là xuất phát điểm của những trò chơi dân gian như đua ngựa, chọi trâu, chọi gà... Ở ta hay đua ngựa, đua cá, đua ếch và đà điểu ở xứ người. Tất cả đều có những nét riêng khá hấp dẫn và thường kéo theo khả năng sinh lợi, phục vụ nhu cầu của người xem tại chỗ và cả khách du lịch tứ phương. Trong phạm vi một bài viết ngắn, chúng ta hãy so sánh đôi chút giữa các cuộc đua ấy.

Có lẽ chơi gà chọi có truyền thống lâu nhất. Đó là biểu hiện của một loại hình trò chơi dân gian rất được ưa chuộng, song gần đây bị biến dạng thành thứ cờ bạc, gây nhiều tác hại trong các trường gà ở phía Nam. Tuy nhiên, xét tổng thể, sới gà nhỏ  và ít có khả năng phục vụ đông đảo người xem.

Chơi cá càng ít hơn, thường mang tính gia đình, khó trở thành một ngành kinh doanh lớn, ngoài một số nơi nuôi cá cảnh. Chơi dế càng hạn hẹp về tác dụng đại chúng, nó chỉ là thú vui của tuổi thơ, cho dù điện ảnh Trung Quốc làm cho người xem hiểu về thú vui của lớp vương tôn công tử xưa.

Chọi trâu ở Đồ Sơn và đua ngựa là rất đáng nể. Tuy nhiên, chọi trâu khá đơn điệu bởi chỉ có một nội dung là chọi. Khác với chọi trâu, đua ngựa có hai hình thức: chạy vòng quanh trường đua xem ngựa nào nhanh, thứ hai là điều khiển ngựa trong nội dung đua ngựa nghệ thuật, con ngựa sẽ phi nước kiệu, vượt chướng ngại hoặc chạy vòng số 8... Và cả 2 loại này, chọi trâu hay đua ngựa đều có điều kiện phục vụ người xem.

Ưu thế của đua voi

Voi vượt sông

Con voi là hiện thân của thiên nhiên kỳ vĩ. Sự to lớn vượt bậc của nó so với mọi loài thú khác đã quyết định tính hấp dẫn của các cuộc đua. Không ít người cả đời chưa một lần được thấy ông voi nên được xem đua voi là khao khát không của riêng ai. Chưa hết, với lợi thế của mình, loài voi đã được con người chăm sóc và tạo điều kiện để con voi to lớn thi tài ở nhiều nội dung khác nhau.

Có trò chơi đá bóng bằng cách cưỡi voi, thấy ở Thái Lan. Cũng có cách cho voi đi nhanh vác nặng ở một quốc gia châu Phi, nhưng có lẽ chỉ ở Việt Nam nói chung và Đắk Lắk nói riêng, tài năng của loài voi được khai thác một cách thú vị hơn hết và rõ ràng, đấy là cơ hội sinh lợi hơn hết cho địa phương này. Voi Đắk Lắk đua những nội dung gì?

Đội cồng chiêng biểu diêễ chào mừng.

Chạy 100m, chạy kéo gỗ, điều này trùng hợp với quá khứ lịch sử của loài voi ở Taâ Nguyên và dễ nhận được sự hưởng ứng của bà con các dân tộc thiểu số. Ngoài hai nội dung ấy, voi vượt sông Sêrêpok, một tiết mục khá mới mẻ và hấp dẫn, đặc biệt là trò voi thi đá bóng vào cầu môn được hưởng ứng nhiệt liệt...

Trả lời báo chí, ông Nguyễn Văn Lạng, Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk nói: Đắk Lắk quyết tâm tìm một lộ trình tối ưu cho việc xây dựng một trung tâm đua voi để thực hiện tốt nhiều nội dung, từ văn hóa đến kinh tế. Cuộc đua voi năm 1985 mở đầu việc tái thiết thú đua voi có truyền thống tại tỉnh, sau đó những cuộc đua tiếp theo, nhất là Hội voi năm 2004 song song tiến hành bên cạnh Liên hoan phim đã thôi thúc Đắk Lắk phải nhanh chóng triển khai dự án này.

Hoành tráng trường đua voi Tây Nguyên

Voi quỳ gối chào khán giả

Thị trấn Buôn Đôn cách trung tâm tỉnh Đắk Lắk chừng 40km. Hệ thống giao thông tương đối dễ dàng và thuận lợi cho mọi di chuyển có liên quan đến voi. Tại khu vực diễn ra Hội voi, một khu đất phẳng rộng khoảng 1ha, bốn mặt rất dễ tiếp cận và quan sát, rất phù hợp cho một cảnh quan hùng tráng của các cuộc đua voi. Phía bên cạnh là dòng sông Sêrêpok, mức nước và đáy sông rất thuận lợi cho các cuộc vượt sông của voi. Bên cạnh đó, nhiều loại hình dịch vụ sẵn sàng phục vụ nhu cầu của du muốn có kỷ niệm vè cao nguyên bazan xanh... Có lẽ vì thế mà Hội đua voi Đắc Lắc 2004 thành công tốt đẹp, lại mở ra hướng đi cho du lịch và văn hóa bản địa Đắk Lắk.

Hàng ngàn người đi xem đua voi.

Sẽ mọc lên thành phố tương lai ở đây, sẽ có hàng loạt cơ sở hạ tầng như điện, đường, xí nghiệp gỗ, cà phê và dịch vụ... Sẽ có một số doanh nghiệp đầu tư vào đây, xây khách sạn du lịch, xây dựng cả siêu thị và những thành tố của một trung tâm cực kỳ độc đáo về sắc màu văn hóa ở giữa Thủ đô Voi của Tây Nguyên và của cả vùng Đông Dương. Riêng với trường đua voi, người sành điệu đã hình dung ra một đường chạy ở đó với chất lượng cao, một bến xuất phát cho voi vượt sông đua tài.

Nhiều ngành sẽ xắn tay vào đây, từ du lịch đến điện ảnh, ca nhạc; từ nghề dệt ở Việt Nam đến các xí nghiệp xenlulô, y tế, dược phẩm... đều đủ sức ăn theo cùng sức phát triển của Buôn Đôn trong tương lai. Và nếu được đầu tư và tổ chức tốt, trường đua này hoàn toàn có thể sánh ngang với những Coloseum hãnh diện bên trời Tây.

(Vnn)