Miền Trung Tây Nguyên - Chuyển động ở Dung Quất

Chưa đầy 6 tháng đầu năm nay, Khu công nghiệp Dung Quất - Quảng Ngãi đã cấp phép cho 10 dự án đầu tư với tổng số vốn trên 1.500 tỷ đồng. Đó là những tín hiệu chuyển động đầu tiên sau một thời gian dài Dung Quất dường như chững lại…

Năm 1997, Khu công nghiệp Dung Quất với diện tích 10.300 ha, là khu liên hợp hóa lọc dầu đầu tiên của Việt Nam, nơi tập trung các nhà máy công nghiệp nặng quy mô lớn, gắn với cảng biển nước sâu Dung Quất, sân bay quốc tế Chu Lai và đô thị mới Vạn Tường. Những đặc điểm và vị trí địa lý thuận lợi này , Dung Quất trở thành khu kinh tế tổng hợp, điểm động lực trong chiến lược phát triển vùng trọng điểm miền Trung. Người dân miền Trung hồ hởi chờ đón Khu công nghiệp Dung Quất mọc lên trên vùng cát ven biển nghèo khó. Có thể thấy rõ điều này qua việc di dời giải tỏa các hộ dân ở Bình Sơn. Nhưng nhiều năm qua, Dung Quất bị chững lại vì nhiều lý do, không như chờ đón của mọi người. Vì sao vậy?

Dung Quất được Chính phủ quan tâm và cho phép đầu tư khá hoàn chỉnh hạ tầng kỹ thuật, xã hội và dịch vụ so với các khu công nghiệp trong cả nước. Tuy vậy, khu công nghiệp này từ năm 1997 đến 2003, thật sự không đủ sức hút các nhà đầu tư, mà nguyên nhân chính là những trở ngại từ nhà máy lọc dầu. Nhà máy lọc dầu Dung Quất là một dự án liên doanh với Nga, chuyên sản xuất xăng A83 và dầu Diêzen công nghiệp. Một thời gian ngắn sau khi khởi động, những sản phẩm này không còn phù hợp với thị trường. Việc thay đổi các hạng mục của dự án cho phù hợp với cơ cấu sản phẩm mới, đã làm chậm trễ tiến độ. Từ cuối năm 2003, Ban quản lý KCN Dung Quất đã tập trung nhiều giải pháp tháo gỡ những vướng mắc nhằm đẩy nhanh tiến độ đầu tư tại khu vực này.

Có thể làm phép so sánh: Chỉ cách nhau có vài chục cây số, Khu kinh tế mở Chu Lai ra đời muộn hơn, nhưng tốc độ thu hút các nhà đầu tư khá mạnh. Điều này thể hiện, chính sách ưu đãi đặc thù đã tạo nên lực hấp dẫn “hút” các nhà đầu tư. Gỡ vướng cho Dung Quất, Thủ tướng Chính phủ tập trung chỉ đạo xử lý những trở ngại lớn và dự kiến cuối 2004, gói thầu 1 của Nhà máy lọc dầu Dung Quất sẽ được thực hiện. Cùng với việc xử lý các trở ngại ở nhà máy lọc dầu, BQL KCN Dung Quất cũng đệ trình Chính phủ một số chính sách khác nhằm động viên các nhà đầu tư. Kết quả: từ tháng 6-2003 đến 6-2004, số dự án mới được cấp phép bằng tất cả các dự án được cấp phép trong thời gian 6 năm trước đó. Ngoài nhà máy lọc dầu, Nhà máy đóng tàu Dung Quất với số vốn trên 4.800 tỷ đồng, có thể đóng tàu trên 100 ngàn tấn cũng đang rộn ràng lấn biển mở rộng quy mô. Doanh nghiệp đầu tư vào Dung Quất được hưởng một số chế độ ưu tiên khá đặc thù như: miễn thuế nhập khẩu vật tư nguyên liệu và một số máy móc trong vòng 5 năm đầu, máy móc thiết bị phương tiện vận tải dùng để tạo tài sản cố định của dự án cũng được miễn thuế nhập khẩu... Điều đặc biệt ở Dung Quất là các nhà đầu tư được cung cấp nhân lực lao động miễn phí với tay nghề thợ 3/7 và được Chính phủ cho phép vay vốn đầu tư từ Quỹ hỗ trợ phát triển. Nhà máy thép Dung Quất đầu tư giai đoạn 1 là 550 tỷ đồng, được vay trên 90% số vốn cần đầu tư, là một minh chứng. Theo ông Lê Văn Dũng, Giám đốc Trung tâm thông tin và xúc tiến đầu tư Dung Quất, giai đoạn 2004-2006 là giai đoạn có tính chất đột phá, quyết định đến sự phát triển vượt bậc của Dung Quất sau này. Quan điểm này được thể hiện bằng việc kiện toàn thêm một bước cơ sở hạ tầng tại Dung Quất và ban hành hàng loạt các văn bản giải tỏa tâm lý cho nhà đầu tư. KCN Dung Quất có thể tăng tốc từ những bước chuyển động này? Hẳn đây là mong ước của nhiều người và khi KCN Dung Quất trở thành Khu kinh tế Dung Quất, chắc chắn Dung Quất sẽ về đích sớm hơn.