Giữa mịt mù bụi đá tại xưởng chế biến đóng chân ở xã Đại Đồng (Đại Lộc), Hùng đưa khách đi một vòng và dừng lại ở xưởng xay đá. Là Phó chủ nhiệm HTX Tiểu thủ công nghiệp Lâm Phụng phụ trách kinh doanh, Hùng quán xuyến nhiều công việc và có tác phong của một ông chủ nhỏ. Sáng, anh đánh ô tô riêng từ Đà Nẵng lên Đại Đồng lo liệu công việc, chiều dong xe về lại. Nhưng ít ai nghĩ đã có thời Hùng cũng... không có việc làm như nhiều thanh niên khác ở Đại Lộc. Khoảng năm 1994, Hùng buôn bán đá cục nhỏ lẻ, mang vào tận TP Hồ Chí Minh. Đến khi gạch men Thanh Thành (TP Hồ Chí Minh) ra đời năm 1995, Hùng chuyển sang xay nghiền đá thủ công để cung cấp nguyên liệu. Gia đình anh bỏ ra vài trăm triệu đồng trang bị máy nghiền. "Cơ sở này, tài sản này quả thực là của "hắn", tôi chỉ làm cái trụ, đứng mũi chịu sào. Anh biết không, 18 tuổi "hắn" đã... làm kinh tế, khi còn đi học. Hồi đó, "hắn" chở 2 xe đá chạy thẳng vô Sài Gòn bán lẻ. Tôi hoảng. Mọi người bán không được, "hắn" lại biết cách mời chào và bán hết. Từ đó, "hắn" bắt đầu công việc giao dịch" - Chủ nhiệm HTX, ông Huỳnh Phụng, tràn đầy niềm tự hào khi nói về con trai. .

Mọi thay đổi bắt đầu từ năm 1999. Khi ấy Hùng đang là Phó bí thư Đoàn xã, 23 tuổi, nên dễ dàng vận động thanh niên tham gia HTX. Trong số 100 công nhân lao động ở mỏ đá trên núi Sơn Gà và tại xưởng chế biến hiện nay, có phân nửa là thanh niên. Công việc mở rộng dần khi bột đá tràng thạch dùng để sản xuất gạch men từ cơ sở Lâm Phụng đã cung cấp cho đối tác từ Quảng Bình vào đến TP Hồ Chí Minh: Gốm sứ Quảng Bình, Hucera Huế, COSEVCO Đà Nẵng, Gốm sứ Đà Nẵng, Men ceramic Bình Định, Men Nhà Ý, Men Ý Mỹ (TP Hồ Chí Minh), Gốm sứ Giang Tây (Bình Dương)... Từ đá nguyên liệu, cơ sở Lâm Phụng chế biến ra bột đá cung ứng cho đối tác sản xuất ceramic, granic. Tiện thể, mở thêm dịch vụ kinh doanh vận tải, san lấp mặt bằng hay cung ứng thêm cao lanh...

Bản tính ưa "làm kinh tế" từ nhỏ đã khiến Hùng tìm tòi và một sáng kiến quan trọng ra đời: máy xay luân. Những máy nghiền khác (máy bánh bi sắt) cho ra sản phẩm bột đá thường trộn lẫn bột sắt. Muốn tạo ra nguyên liệu làm men loại một cho ngành gốm sứ, Hùng nghĩ ra một chiếc máy xay có hai bánh toàn bằng đá. Nhờ gia công thử, gửi đi kiểm tra, cho ra nguyên liệu như ý muốn, năm 1998 mẻ sản phẩm đầu tiên chào hàng tại COSEVCO Đà Nẵng được chấp nhận, đến năm 1999 Hùng quyết định tự thiết kế máy với nguồn kinh phí 150 triệu đồng. Lâu nay nguyên liệu loại một ấy phải nhập từ Tây Ban Nha sang, giá thành khoảng 300 USD/tấn. Nay Hùng sản xuất được, bán ra chừng 1,1 triệu đồng/tấn, giá giảm đến 3 lần ! Chính chiếc máy xay luân này làm nên sự khác biệt giữa Hùng với những cơ sở khác, và dĩ nhiên, mang lại nhiều lợi nhuận. Hàng vẫn đều đều chuyển xuống cảng Đà Nẵng, gửi tàu thủy đưa đi, mỗi năm chừng 20 nghìn tấn nguyên liệu bột đá để làm "xương" gạch và 1 nghìn tấn bột men loại một.

Lửa nghề

Chưa rời chức danh chủ nhiệm, nhưng ở tuổi xưa nay hiếm nên ông Huỳnh Phụng dần dà giao nhiều việc cho hai đứa con trai: người anh quản ở mỏ khai thác đá trong núi Sơn Gà, người em - Huỳnh Thanh Hùng - quản cơ sở chế biến sản phẩm. Có điều, sáng nào lão thương binh già này cũng ghé qua cơ sở sản xuất kẻo nhớ, ở nhà thì thui thủi, buồn... Ông chủ cơ sở đá Lâm Phụng gắn đời mình với đá kể từ ngày thoát ly hoạt động cách mạng ở vùng núi Đại Đồng (Đại Lộc). Mãi đến khi nghỉ hưu năm 1985, mọi chuyện vẫn loanh quanh với... đá. "Hồi ở núi, bom địch thả bạt núi khiến đá trắng, tức đá tràng thạch, lòi ra nhiều. Sau này, công tác ở huyện, bên Gốm sứ La Tháp có mang mẫu đá tràng thạch sang nhờ giúp nguyên liệu. Thế là tôi tức tốc ngược vô núi, tìm" - ông Phụng nhớ lại.

Cũng bắt mối với Gốm sứ La Tháp (Duy Xuyên), khi về hưu ông Phụng lao vào làm đá. Những người theo đuổi nghề xay nghiền đá quanh vùng Đại Lộc cũng theo ông Phụng mà ra. Ông bắt đầu sắm sanh máy móc nhỏ, cho người vô TP Hồ Chí Minh hoặc ra Non Nước (Đà Nẵng) nhờ thợ thử giúp. Năm năm sau, cái tên "cơ sở nghiền" không còn phù hợp, ông xuống huyện xin giấy phép kinh doanh lập ra HTX. Lối tư duy "làm  ăn phải có đức" và biết sẻ chia với người nghèo của ông chủ Lâm Phụng ngày càng thấm vào người con trai thứ. Và chuyện hay góp tiền làm từ thiện, xây trường mẫu giáo ở thôn Hà Thanh, giúp dựng nhà tình thương ở Đại Đồng và Đại Cường... nên năm 2002 ông được Thủ tướng Chính phủ tặng bằng khen. "Tôi đang xem kỹ thằng Hùng, đối ngoại rứa là tốt rồi. Còn khâu đối nội nữa, quản lý công việc, ứng xử với mọi người. Nếu thấy thật ưng ý mới làm biên bản bàn giao" - ông Phụng lập kế hoạch.

Huỳnh Thanh Hùng đang ấp ủ dự định đầu tư một dây chuyền nghiền siêu mịn, đã dành sẵn 3 tỉ đồng nhưng hãy còn chờ nhập thiết bị từ Trung Quốc. Lâu nay phải mất 9 giờ đồng hồ mới cho ra sản phẩm nghiền, nếu có máy mới thì thời gian có thể rút xuống còn chừng 2 tiếng... Từ sự phát hiện tình cờ về "nguồn" đá tràng thạch trong núi của người cha, bây giờ người con 29 tuổi trở thành kiểu mẫu thanh niên biết biến sỏi đá thành cơm ở xứ Quảng và nói về doanh thu nghe nhẹ hều: "Năm sau thường cao hơn năm trước cỡ... một tỉ đồng".

(Thanhnien)