• Vùng động lực còn... nghèo

5 tỉnh, thành phố vùng KTTĐ miền Trung gồm: Thừa Thiên-Huế, Đà Nẵng, Quảng Nam, Quảng Ngãi và Bình Định. Trong đó, Quảng Nam có Khu kinh tế (KKT) mở Chu Lai, Quảng Ngãi có KKT Dung Quất, Bình Định có KKT Nhơn Hội và Thừa Thiên – Huế có KKT thương mại Chân Mây. Bộ Công nghiệp thống kê: các KKT sản xuất khoảng 21 sản phẩm, chủ yếu là thủy, hải sản đông lạnh, bia, vải, quần áo may sẵn…

Tuy nhiên, do hàm lượng tri thức, vốn và công nghệ trong sản phẩm không cao, chưa đầu tư nhiều cho thương hiệu sản phẩm; lao động giản đơn, kém kỹ năng, chất lượng sản phẩm kém sức cạnh tranh; chính sách chưa đủ mạnh để tạo động lực phát triển; chưa tạo được sự liên kết vùng, do vậy khai thác chưa tốt lợi thế.

Chưa hết, về mạng lưới giao thông, mặc dù toàn vùng có hơn 16 ngàn km và phân bổ tương đối hợp lý với hai trục chính là QL1A và đường Hồ Chí Minh, và các trục ngang chính là QL49, QL14B-14D-14E, QL24 và QL19 nhưng, hệ thống đường bộ phát triển chưa hoàn chỉnh, quy mô nhỏ bé, tiêu chuẩn kỹ thuật thấp, chưa có đường cao tốc và đường tiêu chuẩn kỹ thuật cao. Đặc biệt, có tới 23 xã ở Quảng Nam chưa có đường tới trung tâm hành chính xã…

Bên cạnh đó, tình hình môi trường đã bị ô nhiễm trầm trọng: khối lượng rác thải phát sinh tại các đô thị trong vùng gần 700 ngàn tấn/năm, trong khi đó mới chỉ thu gom và xử lý khoảng 65%…

Bộ trưởng Bộ Kế hoạch - Đầu tư Võ Hồng Phúc cho biết, Chu Lai hoàn thành sân bay, kho ngoại quan... và đã có 56 dự án với tổng vốn đầu tư 260 triệu USD; Dung Quất đã có 38 dự án đầu tư với tổng số vốn khoảng 2 tỷ USD… Sự chuyển động này đã tăng nguồn thu và giải quyết lao động tại chỗ cho địa phương. Tuy nhiên, nơi đây vẫn thuộc vùng nghèo, chỉ khá hơn vùng núi phía Bắc…

• Biến lợi thế riêng thành lợi thế chung

Ghi nhận thực trạng đầu tư dàn trải nhưng hiệu quả thấp (cả vùng có 432 dự án, với 47 dự án đầu tư nước ngoài, đạt 272 triệu USD, thấp hơn so với mức bình quân cả nước là 2,8 triệu USD), Bộ trưởng Võ Hồng Phúc cho biết: sẽ tiến hành rà soát, quy hoạch theo đặc thù của từng tỉnh và theo vùng; sẽ quy hoạch và đầu tư chuỗi đô thị tùy theo điều kiện tự nhiên và quy mô, mức độ của từng tỉnh. ông nhấn mạnh: Là địa bàn có nhiều thiên tai, hiểm họa nhất nên sẽ được ưu tiên tập trung mọi nguồn lực để đầu tư và đưa kinh tế miền Trung tiến kịp hai đầu đất nước. Sắp tới, các công trình thủy điện: Cha Nay, A Vương, Sông Kôn, Thạch Nham, Đắc Rinh, Hà Nang… sẽ hình thành và góp phần vào sự tăng tốc cho vùng KTTĐ.

Phát biểu tại hội nghị, Phó Thủ tướng Thường trực Nguyễn Tấn Dũng nhấn mạnh: Ngoài các vấn đề đã được quy hoạch tại vùng KTTĐ miền Trung lần này của các Bộ Xây dựng, Giao thông-Vận tải, Tài nguyên-Môi trường, Công nghiệp và Nông nghiệp-Phát triển nông thôn, sắp tới các công việc cần phải làm tiếp là: quy hoạch du lịch gắn với thế mạnh về di sản; quy hoạch phát triển nông nghiệp và thủy sản.

Đồng chí lưu ý, không thể chỉ nuôi trồng thủy sản bằng nước ngọt và cũng không thể sản xuất nông nghiệp chỉ bằng nước ngọt. Song song đó sẽ quy hoạch hệ thống giáo dục, mạng lưới y tế. Tất cả các vấn đề trên phải hướng tới quy hoạch chung cho cả nước chứ không riêng quy hoạch cho vùng hay khu vực, vì vậy, các tỉnh vùng KTTĐ miền Trung phải liên kết với nhau, biến lợi thế của mỗi tỉnh thành lợi thế chung của khu vực đưa kinh tế khu vực phát triển, đồng thời hỗ trợ cho các tỉnh lân cận và khu vực Tây Nguyên cùng phát triển.

Cần nghiên cứu và ban hành ngay chính sách thống nhất cho vùng KTTĐ, không để tình trạng mỗi địa phương mỗi chính sách, kể cả chính sách do TƯ và địa phương ban hành.

Về cơ cấu vốn đầu tư, nên rà soát, lựa chọn dự án nào là vốn chính phủ, dự án nào là vốn ngân sách và dự án nào là vốn huy động để đầu tư. Về quy hoạch cụ thể, đồng chí gợi ý: do vùng KTTĐ miền Trung khác với vùng kinh tế Bắc bộ và Đông Nam bộ nên cần quy hoạch chuỗi đô thị dọc QL1A và đường cao tốc, chuỗi đô thị này sẽ gắn với các KKT, KCN, Sân bay, cảng biển… như vậy vừa thu hút được lao động vừa phát triển được dịch vụ.

(SGGP)