Lá rụng vườn xưa

Cái hôm trời Huế chuyển sang thu, tôi cùng bạn bè tìm về Vỹ Dạ, ghé thăm khu vườn cũ của anh Đinh Thu. Vườn rộng, nằm sâu trong một con hẻm nhỏ. Gần thôi nhưng đi cứ thấy hun hút lòng. Vẫn là bờ chè tàu mọc đầy một thứ lá xanh ngắt như là hoang dại. Vẫn là cây khế già hơn nửa thế kỷ cội to, cành lá xum xuê, trái ngọt đầy chiu chít. Đứng ở dưới cội nhìn lên thấy trái như một bầy heo con lổn ngổn bám vào vú mẹ cây. Trái chín rụng đầy gốc, mùi khế ngọt ung úng thơm đến nao lòng. Có cái gì đó thực mênh mông ở khu vườn nhỏ này. Nắng mùa thu dìu dịu, mưa lay bay như tơ trời vương vấn, và gió thật nhẹ như từ trong ký ức thổi miên man qua bờ chè tàu rợp lá. Một cảm xúc nào đó của tuổi thơ bỗng trở về tràn ngập tâm hồn. Cũng nắng, cái nắng nhẹ tênh này. Cũng gió, cái thứ gió dại dột và hoang mang này. Và cũng mưa, thứ mưa như lấy vạt áo mà đong, mà lắt phắt như lời nói thầm tỉ tê của một ngày xa ngái... Có cái gì đó thảnh thốt như tiếng vạc trong đêm khi cơ hồ lòng nghe tiếng khế chín rụng vùi xuống thảm lá dày. Đâu có ai gọi tên mình mà thảnh thốt. Dưới chân đám cỏ dại, có tiếng bầy dế hoa râm ran gáy gọi Thu về.

Ngõ nhà xưa

Về khu vườn xưa Đinh Thu, tôi bỗng thấy mình trẻ dại. Thèm ngồi mãi ở góc nhà để chờ bầy cò trắng bay qua. Dường như chẳng mấy khi cò bay qua bầu trời phố Huế và ở vùng Vỹ Dạ, cũng lâu lắm mới thấy một cánh cò bay lạc trong ngày. Trong cái thăm thẳm của khu vườn xưa, bỗng muốn đọc lại thật chậm câu thơ ngày nào của Duy Tờ “Vườn xưa nhà em sao mênh mông”. Ở đâu đó đăng bài thơ này đã “cắt” mất của tác giả một chữ “sao”, và anh quay quắt suốt mấy tháng trời như một người nghèo mất đi thứ của quý nhất. Và với chữ “sao” thán từ buốt lòng ấy, tôi đứng ngẩn ngơ bên bức bình phong phai màu thời gian, rêu nhỏ mọc lún phún như đã từng mọc trăm năm trước bên thềm nhà Phủ Doãn Thừa Thiên Nguyễn Công Trứ. Không có gì lạ khi thiên nhiên chính là đời sống tinh thần của người Huế và khu vườn là nơi mà các thành phần của thiên nhiên đã hội tụ về đây. Ngay cả ngọn núi lớn nhất người Huế cũng có thể mang về khu vườn của mình và đặt nó trước hiên nhà. Và phải chăng ngay từ xa xưa, cũng chính người Huế đã cho núi gặp nhau, mà thú chơi hòn non bộ là một cách gặp tài tình. Dù rằng nhà thơ Thanh Tịnh nổi tiếng trào lộng từng nói rằng đã là núi thì không thể gặp nhau.

Đúng là sẽ chẳng còn gì để nói nếu khu vườn xưa vắng mẹ, vắng cái phần hồn duy nhất để những đứa con xa có thể trở về, dù chỉ để là ngồi đây ngắm mây trời bay ở vườn nhà bên, và để nhớ một góc vườn xưa hoang dại tuổi thơ...

(NetCodo)