Dừa là đặc sản của Bình Định - từ Phù Mỹ trở ra Bồng Sơn, Tam Quan bạt ngàn dừa. Dừa từ trên đồi tiến đến biển, dừa dọc theo triền núi, hồ sông, dừa che mát cả một vùng trời. Dừa được khai thác triệt để, đủ mọi cách dùng.
 |
|
Dừa Bồng Sơn |
Thân
dừa làm sườn nhà, lá để lợp, cọng dừa để làm chổi, xơ bện dây, sọ làm
gáo, làm than hoạt tính. Phần chính là trái: cơm dừa để ép dừa, xác dừa
để nuôi heo. Mùa ép dầu bận bịu, nước dừa dư thừa phải đổ. Uống không
hết mà lại không để dành được. Thật là uổng phí. Cái nhược điểm của
nước dừa là khi để nước dừa tiếp xúc với không khí, nước có vị chua
chua, mất ngon. Giá mà bằng một phương cách nào đó, các nhà khoa học
tìm cách tích trữ, giữ được nguyên vị, vô lon, đóng chai thì nước dừa
trở thành một thức uống trong lành và thú vị.
Nước
dừa thanh ngọt, lành hơn mọi thức uống khác vì nước được chắt lọc qua
bao nhiêu công đoạn tự nhiên của cây dừa. Nước dừa vô trùng và nhiều vi
lượng, khoáng chất cần thiết cho cơ thể con người nhưng người xứ dừa
chỉ mới khai thác một phần rất nhỏ.
Dừa
có nhiều giống từ dừa xanh, dừa lửa cho đến dừa xiêm. Nước dừa nào cũng
tốt nhưng dừa xiêm tỏ ra thích hợp nhất trong việc cung cấp nước uống.
Vào
những ngày hè nắng nóng, đến thăm viếng một người bạn ở quê thế nào bạn
cũng được thết một bữa nước dừa. Một buồng dừa chừng mười lăm trái được
hạ xuống thật dễ dàng. Một em bé hay cô gái cầm chiếc "nài" vòng tròn
hoặc hình số 8 đặt vào đôi bàn chân, tay bám thân dừa, thoăn thoắt leo
lên tận đọt dừa. Chiếc dao liêm đã sẵn sau lưng. Phập! Thế là một buồng
dừa rơi xuống.
Bằng
những động tác rất quen thuộc, chỉ trong một phút là quả dừa chỉ còn
phần sọ. Một nhát dao nữa đưa phăng qua, lưỡi dao chỉ ăn xớt một phần
sọ dừa, một phần cơm dừa hiện ra, nước không đổ ra ngoài, cắm ống hút
vào, thế là bạn đã có một thứ giải khát tuyệt vời.
Nếu
bạn muốn thưởng thức món "dừa nạo" thì chắt nước ra ly, đưa chiếc muỗng
cán thật dài nạo phần tớt dừa, màu đùng đục. Bạn vừa được uống vừa được
ăn.
Ở các quán giải khát, người ta còn thêm một tí muối rang, một muỗng đường và nước đá. Nước dừa trở thành thức "hiện đại" hơn.
Dọc
theo quốc lộ 1, khi đến Tam Quan, Bồng Sơn, xe khách dừng sẽ rộ lên
những tiếng mời chào: "Nước dừa đây"!. Bạn chỉ cần gật đầu là được xem
ngay một bài biểu diễn: Một cô gái tay cầm chiếc rựa nhỏ bén, sáng
loáng, tay vung qua lại nhịp nhàng, trong khoảnh khắc những miếng vỏ
dừa xanh tách ra, cái gáo dừa trắng xuất hiện, một nhát dao nhẹ mà thật
chính xác, chiếc dao chỉ cắt phần sọ, phần cơm dừa vẫn nguyên vẹn. Cắm
ống hút vào là uống ngay, cơn khát cứ theo nước dừa mà tiêu tan. Ta
lắng nghe nước dừa tan dần vào cơ thể mát rượi.
Điều đáng nói hơn là kỹ thuật chặt dừa. Không biết động tác treo ngành
trong "Vang bóng một thời" của Nguyễn Tuân nó chính xác tới mức nào,
ghê rợn làm sao chứ động tác "phạt mõm dừa" của các cô gái miền sông
Lại thì chính xác đến từng ly (mm) mà nhẹ nhàng như trò chơi.
Có
vài người khi qua đây họ luôn uống nước dừa, không hoàn toàn chỉ để
giải khát mà còn để xem một bài biểu diễn "phạt dừa" - Dịu dàng như một
vũ khúc, đôi khi hùng dũng như bài thảo quyền.
Nước dừa Bình Định quả là một thức uống trong lành mà còn mang nét linh động của võ thuật. Thức uống của "xứ võ" có khác.
(Baobinhdinh)
|
