Bông vốn là cây trồng không phải xa lạ với Bình Thuận. Năm 2003, toàn tỉnh gieo trồng gần 2.400 ha và trong năm nay sẽ đưa diện tích bông lên 7.000 ha. Vụ đông xuân 2003 - 2004, tỉnh chủ trương chuyển dịch 1.000 ha đất lúa sang trồng bông, nhưng chỉ được 901,5 ha. Tuy không đạt kế hoạch diện tích, nhưng năng suất bình quân toàn tỉnh đạt 24,8 tạ/ha, tính ra lãi ròng và thu nhập từ cây bông vụ đông xuân cao hơn nhiều so với lúa, càng khẳng định vị trí của cây bông trong hệ thống luân canh trên đất lúa. Vụ mùa năm nay, Bình Thuận sẽ tập trung gieo trồng 6.000 ha bông từ việc chuyển cơ cấu luân canh trên đất trồng màu theo công thức: bắp hè thu + bông vụ mùa; hoặc mè (vừng), dưa lấy hạt hè thu + bông vụ mùa. Tỉnh khuyến cáo bà con nông dân nên sử dụng các giống bông lai kháng sâu, năng suất cao do chi nhánh bông Bình Thuận chịu trách nhiệm về chất lượng hạt giống và bảo đảm cung ứng đủ số lượng. Chi nhánh bông công bố giá mua ngay từ đầu vụ, thực hiện đúng theo mẫu hợp đồng bao tiêu sản phẩm cho dân đúng theo quy định. Ðồng thời, phổ biến tiêu chuẩn phân loại bông xơ trong thu mua đến tận người trồng bông trước khi thu hoạch, kiểm tra. Các địa phương có bố trí kế hoạch trồng bông, các ngành chuyên môn thường xuyên chỉ đạo việc gieo trồng đúng lịch thời vụ, bố trí đủ nước tưới, tiêu úng kịp thời và theo dõi chặt chẽ diễn biến sâu, bệnh trên cây bông.

Ðiều cũng là một cây trồng thế mạnh của Bình Thuận. Năm 2003, diện tích điều toàn tỉnh gần 20.100 ha. Theo kế hoạch, năm nay, Bình Thuận sẽ trồng mới 1.500 ha điều ghép và tổ chức cải tạo 1.500 ha. Bình Thuận cũng tập trung chỉ đạo việc đầu tư thâm canh, cải tạo vườn điều hiện có để đưa năng suất bình quân từ 6,7 tạ/ha lên 8 tạ/ha, nhằm đạt sản lượng hạt điều toàn tỉnh trong năm nay khoảng 13.500 tấn. Thực hiện mục tiêu này, tỉnh đã giao cho Trung tâm giống cây trồng Bình Thuận và một số đơn vị sản xuất giống khác chuẩn bị 300.000 cây điều ghép phục vụ cho người trồng điều xuống giống từ tháng 6 đến tháng 8. Ðể khuyến khích nông dân đầu tư trồng mới, tỉnh có chủ trương hỗ trợ 50% giá giống điều ghép trồng mới, đối với đồng bào dân tộc thiểu số, giá hỗ trợ là 80%. Trung tâm khuyến nông tỉnh đã tổ chức 35 lớp tập huấn kỹ thuật trồng điều ghép cho dân, xây dựng 10 ha mô hình trồng mới điều thâm canh có tưới và tập huấn kỹ thuật cải tạo, thâm canh điều cho các địa phương. Tỉnh cũng đã tổ chức nhiều cuộc hội thảo, hội nghị chung quanh việc hỗ trợ giá giống, kết quả trồng mới giống điều ghép và thâm canh cải tạo vườn điều. Công ty xuất nhập khẩu và đầu tư Bình Thuận tiến hành ký hợp đồng bao tiêu sản phẩm thí điểm với người trồng điều tại một số xã của hai huyện Ðức Linh, Tánh Linh.

Dù mới được phát triển, nhưng cây cao-su tỏ ra khá thích hợp đất phía nam Bình Thuận và được tỉnh xác định là một trong bốn loại cây trồng cần tập trung mở rộng diện tích trong năm 2004 và những năm tiếp theo. Năm nay, Bình Thuận đầu tư trồng mới 1.500 ha để đưa diện tích cao-su toàn tỉnh đạt 13.500 ha. Ðồng thời, thâm canh diện tích đã trồng, rút ngắn thời kỳ xây dựng cơ bản, đưa diện tích khai thác trong năm lên 4.000 ha với sản lượng mủ khoảng 4.000 tấn. Việc xuống giống phải tập trung dứt điểm từ đầu tháng 6 đến cuối tháng 7. Tỉnh đã chỉ đạo UBND huyện Tánh Linh kiên quyết triển khai các biện pháp thu hồi đất ở vùng Biển Lạc thuộc hai xã Gia Huynh, Gia An giao cho Công ty cao-su Bình Thuận để đẩy nhanh tốc độ trồng mới. Chỉ đạo hai huyện Ðức Linh, Tánh Linh tiến hành việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho diện tích trồng cao-su miễn phí theo dự án đa dạng hóa nông nghiệp. Các địa phương được bố trí trồng mới cao-su đã triển khai chuẩn bị đất, cây giống và tổ chức tập huấn kỹ thuật cho người trồng cao-su. Từ đầu tháng 6, Ban quản lý dự án đa dạng hóa nông nghiệp đã tiến hành cung ứng giống cho các hộ trồng cao-su tiểu điền, phối hợp các trạm khuyến nông theo dõi việc trồng mới cao-su đúng thời vụ và kỹ thuật.

Loại cây trồng còn lại được tập trung phát triển mang rõ nhất đặc trưng của vùng đất Bình Thuận là cây thanh long. Hơn chục năm trước, thanh long được mệnh danh là cây xóa đói, giảm nghèo của Bình Thuận. Ngày nay, quả thanh long có thể xem là "sứ giả" của vùng cực nam Trung Bộ này. Cuối năm 2003, toàn tỉnh có 4.931 ha, năng suất bình quân từ 20 đến 22 tấn/ha/năm; năm qua, Bình Thuận đã cung cấp cho thị trường gần 100.000 tấn quả thanh long. Năm nay, kế hoạch của tỉnh sẽ đầu tư trồng mới thêm 250 ha, trong đó 120 ha được chuyển dịch từ đất lúa một, hai vụ hiệu quả thấp và 130 ha đất màu, đất chưa sử dụng. Tổ chức thâm canh nâng chất lượng trái thanh long, hình thành tiêu chuẩn thanh long xuất khẩu phù hợp thị trường tiêu thụ. Trung tâm giống cây trồng tỉnh đang trồng thử nghiệm 17 giống thanh long ruột đỏ do Viện cây ăn quả miền Nam chuyển giao, sẽ sớm có kết luận để nhân rộng sản xuất, làm phong phú thêm sản phẩm trái thanh long ở vùng sản xuất tập trung của tỉnh. Tuy nhiên, để thuận lợi hơn cho việc tiêu thụ, Bình Thuận nên sớm tìm hướng xuất khẩu chính ngạch.

Cùng với việc tập trung chuyển đổi bốn loại cây trồng, nông nghiệp Bình Thuận cũng đã xác định con bò là vật nuôi chủ lực cần tập trung phát triển. Năm nay, Bình Thuận cố gắng đưa tổng đàn bò lên 155.000 con và chú trọng cải thiện chất lượng đàn bò. Ðể thực hiện việc này, Bình Thuận tiếp tục đẩy mạnh công tác cải tạo giống bò, nâng tỷ lệ bò lai đạt 50% để nâng cao tầm vóc, chất lượng giống, tạo tiền đề cho việc lai tạo bò. Tập trung phát triển 110 ha đồng cỏ và đẩy mạnh chuyển giao kỹ thuật cho nông dân về chế biến các phụ phẩm nông nghiệp, nhằm chủ động thức ăn quanh năm cho bò. Cùng với đó, tăng cường công tác thú y, phòng, chống dịch bệnh để bảo vệ an toàn cho cả đàn.

Ðích phấn đấu của việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi trong nông nghiệp là nhằm nâng cao hiệu quả trên đơn vị diện tích canh tác. Năm 2004, ngành nông nghiệp Bình Thuận phấn đấu nâng giá trị thu nhập bình quân trên 1 ha canh tác lên 14 triệu đồng, tức là tăng hơn 2 triệu đồng/ha so năm 2003. Ðể đạt được mục tiêu ấy, một trong những giải pháp quan trọng là chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, xác định lợi thế của địa phương. Hy vọng năm 2004 sẽ là cột mốc quan trọng để nông nghiệp Bình Thuận tiến những bước dài trong những năm tiếp theo.