Liệu có thể làm sống lại những gì đã mất, hồi sinh những gì đã thuộc về quá khứ? Câu hỏi đó, với những người giàu ý tưởng sẽ có ngay câu trả lời: có thể làm được. Câu chuyện từ làng gốm Chăm cổ xưa nhất khu vực Đông nam Á- làng gốm Bàu Trúc, tỉnh Ninh Thuận sẽ là bằng chứng cho điều ấy. Những nghệ nhân ở đây đã tạo sức sống mới cho nghề gốm Chăm bằng ý tưởng rất riêng.

Có lẽ chỉ những người sống ở làng Chăm Bàu Trúc mới có thể lý giải về sức hút kỳ lạ từ những bình gốm Chăm cổ. Bởi hơn ai hết, họ là chủ nhân sản phẩm gốm Chăm - những sản phẩm được làm ra từ ý tưởng của không chỉ một người, của không chỉ một thế hệ. Và ý tưởng mới nhất trong chuỗi ý tưởng đó thuộc về người phụ nữ này - chị Sử Thị Kiều Lan với ý tưởng hồi sinh làng gốm Chăm cổ bằng cách vẽ mẫu .

Nhìn vào những bình gốm: vẫn là màu đỏ, màu đen đặc trưng của gốm Chăm, vẫn là những sản phẩm được hoà quyện giữa đất và lửa, nhưng trong ngôi nhà này, gốm Chăm có một hình dáng khác. Một gương mặt, một vóc dáng của thiếu nữ Chăm hiện hữu lúc đậm nét khi mơ hồ trên từng bình gốm. Từ những sản phẩm đơn giản, thuần tuý là vật dụng của làng gốm Bàu Trúc trong quá khứ đến những bình gốm mang những dấu ấn của điêu khắc, hội hoạ người Chăm. Đó là một khoảng cách . Tạo ra khoảng cách ấy là nhờ ý tưởng tạo gốm mỹ thuật.

Tác giả của ý tưởng này là nghệ nhân trẻ nhất làng gốm Chăm. Không phải là hoạ sỹ và cũng chẳng qua một lớp điêu khắc nào. Ý tưởng tạo ra những mẫu gốm Chăm mỹ nghệ đến với chị Lan như đó là một nhu cầu của con người. Con người luôn cần cái mới, cái đẹp, vậy thì không lý gì không tự làm mới cho nghề gốm cổ.

Tháp Chăm cổ kính được thu nhỏ bằng sản phẩm gốm, cuộc sống muôn màu của người Chăm cũng đi vào những sản phấm gốm. Họ làm điều đó bằng ý tưởng: mỗi ngày, mỗi tuần tìm ra những hình mẫu mới, tạo sự đổi mới liên tục cho gốm mỹ nghệ. Khái niệm thiết kế mẫu, với những nghệ nhân nơi đây giờ không còn là chuyện lạ lẫm. Bởi họ hiểu: cần phải tạo mẫu thì mới hồi sinh làng gốm. Bây giờ, mỗi sản phẩm gốm mỹ nghệ này lên trên 100 ngàn đồng- gấp 5, gấp 7 lần so với sản phẩm gốm thông thường trước đây.

Hồi sinh một làng gốm Chăm cổ xưa nhất Đông Nam Á- giá trị của ý tưởng không thể đo bằng những khoản lợi kinh tế. Nếu không có những ý tưởng làm mới gốm Chăm thì một ngày nào đó, các làng gốm Chăm mất đi, người ta chỉ hình dung gốm Chăm qua lời kể mà thôi.

(Ninhthuanpt)