Chị Qua Thị Hồng Loan là người tâm huyết với nền văn hóa dân tộc mình. Chị sưu tầm, hát và dạy cho lớp trẻ các làn điệu dân ca. Để hôm nay, ai có dịp về làng Chăm Lạc Trị trong các dịp lễ hội còn được nghe “vị ngọt” của những làn điệu dân ca Chăm bên tháp cổ.

Từ nền tảng tâm hồn ấy đã giúp nghệ nhân Hồng Loan mang đến LHTHDC những làn điệu tinh túy nhất của dân tộc mình. Không êm đềm như dân ca vùng Tây bắc, không sôi động, cuồng nhiệt như dân ca Tây nguyên, cũng không lãng mạn như dân ca Bắc Trung bộ, dân ca Chăm vùng Nam Trung bộ sâu lắng mượt mà tình cảm, hầu hết mang chất trữ tình và khát vọng. Đã có trên 10 làn điệu dân ca Chăm lời cổ khác nhau.

Nghệ nhân Hồng Loan như một minh chứng sống động, chị đã mang đến liên hoan những bài dân ca Chăm nguyên gốc: Cektian (Thương thầm), Pekjhơm (Hái rau), Klob hatai (Một lòng chung thủy), Bwuăb kăl Kavăk (Trách phận). Những giai điệu lúc trầm lắng, dìu dặt, lúc cháy bỏng gợi nhiều cảm xúc cho người nghe qua 2 cuộc liên hoan.

Nghệ nhân hồng Loan tâm sự: “ Ngay từ nhỏ tôi đã nghe mẹ hát dân ca. Nên nó đã ăn sâu vào tiềm thức tôi. Khi lớn lên, tôi có dịp tiếp xúc và học hỏi rất nhiều ở các nghệ nhân khác. Tôi cũng rất thích hát. Vì thế, dân ca Chăm như một món ăn tinh thần đối với tôi”.

Trong Chỉ thị số 39 của Chính phủ về Đẩy mạnh công tác văn hóa thông tin ở miền núi và vùng đồng bào dân tộc thiểu số đã nhấn mạnh “Làm tốt hơn nữa công tác giữ gìn, phát huy tinh hoa văn hóa truyền thống các dân tộc thiểu số… vận động đồng bào các dân tộc thiểu số giữ gìn và sử dụng trang phục truyền thống, tổ chức giới thiệu các sản phẩm mang tính văn hóa để bảo tồn tinh hoa văn hóa các dân tộc…”

Thực hiện Chỉ thị trên, các địa phương đã có nhiều cố gắng. Tuy nhiên, vốn quý trong kho tàng dân ca Chăm chưa được sưu tầm, nghiên cứu, khai thác tương xứng với tiềm năng vốn có của nó. Liên hoan Dân ca Việt Nam là dịp củng cố, khơi lại vốn quý nền dân ca các dân tộc ở các nghệ nhân - những người đã lưu giữ một cách tự nhiên để truyền lại vốn quý đó cho các thế hệ sau.

Ông Qua Đình Bồi, 84 tuổi ở làng Chăm Lạc Trị bày tỏ: “…Tôi lấy làm sung sướng qua LHTHDC Việt Nam vừa rồi. Để không bị mai một dân ca các dân tộc, trong đó có người Chăm chúng tôi thì các cấp và các ngành chức năng phải củng cố ngay từ cơ sở…”

Càng nghe càng say mê những làn điệu dân ca Chăm mượt mà, sâu lắng, càng quý những nghệ nhân vượt lên bao khó khăn của cuộc sống đời thường, âm thầm giữ gìn, lưu truyền các giá trị văn hóa tinh thần của dân tộc mình, trong đó có nghệ nhân Qua Thị Hồng Loan ở làng Chăm Lạc Trị - Phú Lạc - Tuy Phong là một minh chứng.

(Binhthuantoday)