Nằm ở một vị trí khá đẹp trên đường Trần Phú, Trung tâm Nghệ thuật XQ Nha Trang có quy mô hoạt động như một làng nghề thêu tay với một quy trình công nghệ khép kín đặc biệt. Quy trình này đã đưa ngành nghề thêu tay truyền thống Việt Nam bước sang một bước ngoặt mới: Tranh thêu tay nghệ thuật cao và mang đậm nét văn hóa dân tộc. Nhờ vậy, từ nhiều năm nay, Trung tâm Nghệ thuật XQ Nha Trang đã trở thành một địa chỉ du lịch văn hóa - một điểm tham quan hấp dẫn du khách gần xa.

Du khách đến Trung tâm Nghệ thuật XQ Nha Trang từ rất nhiều nguồn: đi theo tour của các công ty du lịch, do các hướng dẫn viên, bạn bè đưa lại, cũng có khi là tình cờ ghé qua, hoặc nghe tiếng mà tìm đến… Không gian êm đềm và tĩnh lặng với những bức tranh được xếp đặt khéo léo giữa ánh sáng và sắc màu, kết hợp hài hòa giữa thi ca và hội họa. Và những bức tranh thêu sắc sảo mang chủ đề quê hương, hoa, phong cảnh hay thân phận con người của người thợ thêu XQ đều đọng lại trong lòng người xem những nỗi niềm khó tả. Đó là sự hoài nhớ về làng quê thời thơ ấu, về những hoài niệm xa xôi… Và dù đến từ bất cứ nơi đâu, những du khách cũng đều gần như có chung cảm xúc, ngưỡng mộ và nể phục trước sự kiên trì khéo léo của các nghệ nhân thêu tay. Những người thợ thêu rất đỗi bình thường song ngoài kỹ thuật thêu, đôi tay tài hoa, dường như họ thêu tranh bằng cả trái tim đa cảm, nên kim chỉ lụa là ẩn hiện cả tâm linh của cuộc sống, cả nỗi niềm của họ, khiến cho những bức tranh thêu đầy vẻ sống động.

Đưa khách đến tham quan nơi đây là để họ hiểu được phần nào tâm hồn của người làm tranh để cảm nhận tranh tốt hơn. Rời vườn thơ, khách được đưa đến phòng thờ các bậc tiền nhân, nơi thờ tự những người có công tạo cho ngành thêu những bước phát triển như Nam Phương Hoàng Hậu, Đoan Huy Hoàng Thái Hậu và ngài Lê Công Hành. Sau khi tìm hiểu cội nguồn của ngành thêu, khách được đưa đến khu vực họa sĩ sáng tác để được tìm hiểu các công đoạn hoàn thành một bức tranh thêu. Từ vẽ mẫu, đồ mẫu, thiết kế khung và thêu. Công đoạn thêu được thực hiện trong một căn nhà nghệ nhân - đây là nơi du khách rất quan tâm và thường trầm trồ thán phục trước đường kim mũi chỉ của các nghệ nhân. Khách cũng sẽ được giới thiệu một công đoạn khá quan trọng: đó là việc thẩm định bức tranh. Sau khi bức tranh hoàn thành, Hội đồng thẩm định của Trung tâm XQ sẽ đánh giá xem bức tranh có đạt những yếu tố về kỹ thuật cũng như mỹ thuật để cấp giấy chứng nhận cho bức tranh đó. Và mỗi bức tranh đều có lý lịch cá tính riêng từ tên nghệ nhân thêu, tên họa sĩ sáng tác, đến thời gian hoàn thành bức tranh. Tất cả sẽ tạo cho khách những khái niệm sơ bộ để từ đó khách cảm nhận sâu sắc hơn vẻ đẹp tinh thần ẩn hiện sau mỗi bức tranh… 

(TITC)