32 hộ nấu rượu lâu năm tại thôn Cù Lâm (Nhơn Lộc, An Nhơn) - cái nôi sản sinh ra rượu Bầu Đá (RBĐ) nổi tiếng - đang được hỗ trợ để khôi phục lại nghề nấu rượu truyền thống sau nhiều năm bị mai một…

* "Truyền thống" ngon hơn

Theo thống kê, toàn xã Nhơn Lộc hiện có 1.600 hộ dân nấu rượu trong tổng số 2.149 hộ dân. So với năm 2000, đã tăng thêm khoảng 800 hộ. Trong đó riêng thôn Cù Lâm có đến 95% hộ dân nấu rượu.

Bà Võ Thị Lượng cùng lúc nấu 3 nồi rượu theo cách truyền thống để thử nghiệm

Để tiến đến xây dựng thương hiệu cho sản phẩm RBĐ đạt tiêu chuẩn chất lượng Việt Nam, mới đây Công ty SX-XNK-TTCN Miền Trung kết hợp với Trung tâm Khuyến Công tỉnh và UBND xã Nhơn Lộc đã hỗ trợ cho 32 hộ dân nấu rượu lâu năm tại thôn Cù Lâm khôi phục lại cách nấu rượu truyền thống và nâng cao chất lượng RBĐ.

Theo đó, mỗi hộ dân được đầu tư 1 bộ nồi đồng thau đỏ được đặt làm tại Bắc Ninh, ống dẫn hơi ngưng tụ rượu, 4 thạp sành loại 20 lít/thạp, men nấu rượu; được cung cấp nguyên liệu miễn phí như gạo thường, gạo lức, nếp thường, nếp lức. Từ nguyên liệu này, các hộ dân cho nấu thử nghiệm 3 lần với 4 loại sản phẩm rượu, sau đó lấy mẫu đưa đi kiểm tra chất lượng để chọn mẫu rượu nào đạt rồi đăng ký chất lượng sản phẩm.

Bà Võ Thị Lượng, ở thôn Cù Lâm, người đã có hơn 20 năm nấu rượu cho biết: "Tôi đã cho nấu thử 4 loại sản phẩm rượu theo yêu cầu. Qua kinh nghiệm của tôi thì sản phẩm rượu nấu từ gạo thường và nếp thường đạt và thơm hơn. Với cách nấu rượu theo kiểu truyền thống, thì rượu sẽ ngon hơn rất nhiều".

Ông Tạ Chí Nhơn với thâm niên hơn 40 năm gắn bó với nghề nấu rượu cho hay: "Theo cách nấu rượu truyền thống thì mọi dụng cụ khi nấu đều phải bằng đồng, khi rượu chảy ra phải đưa thẳng xuống thạp bằng men chôn dưới đất, lửa phải cho cháy rất nhỏ, để rượu chảy từ từ… Nhưng lâu nay, do chạy theo số lượng nên sản phẩm rượu nấu ra một cách vội vàng, khi nấu lại cho rượu chảy vào can nhựa nên rượu không đạt tiêu chuẩn. Mặt khác, giá thành của RBĐ chỉ ngang bằng với rượu được nấu tại các nơi khác nên tụi tui nấu rượu để lấy hèm nuôi heo, vỗ béo bò là chính".

* Lấy lại thương hiệu RBĐ

Sau khi tiến hành các bước nấu thử nghiệm trên, Công ty SX-XNK-TTCN Miền Trung tiến hành thu gom trở lại các sản phẩm rượu để phân tích, đánh giá chất lượng, rồi chọn ra mẫu rượu ngon nhất để làm chuẩn và đăng ký chất lượng sản phẩm.

Bê tông hóa đường vào làng nghề rượu Bầu Đá

Ông Bùi Văn Tô, Phó chủ tịch UBND xã Nhơn Lộc khẳng định: "Trong thời gian đến, chúng tôi quyết tâm đòi lại thương hiệu RBĐ về lại cho làng nghề, bởi vì nguồn gốc sản phẩm RBĐ là tại thôn Cù Lâm này".

Cụ Đinh Lý, 95 tuổi, một người nấu rượu lâu năm nhất ở Cù Lâm, tâm sự: "Biết xã và các cơ quan chức năng của tỉnh đang cho khôi phục lại nghề nấu rượu truyền thống và đòi thương hiệu RBĐ về cho địa phương là tôi mừng lắm. RBĐ truyền thống đã được con cháu tiếp nối rồi".

Đi đôi với thành lập Hiệp hội và đăng ký nhãn hiệu hàng hóa, xã cũng sẽ tiến hành xây dựng nhà truyền thống làm nơi tụ họp của các thành viên trong Hiệp hội, đồng thời cũng là nơi trưng bày sản phẩm RBĐ cho khách du lịch đến tham quan.

Theo ông Bùi Văn Tô, Phó chủ tịch UBND xã Nhơn Lộc, sau khi hoàn thành các giai đoạn trên, dự kiến cuối năm nay xã cho san ủi khoảng 2 ha đất gần thôn Cù Lâm làm nơi thu gom và chế biến sản phẩm RBĐ. Và cùng với Công ty SX-XNK-TTCN Miền Trung, xã sẽ tiến hành ký kết hợp đồng với các hộ dân về vấn đề bao tiêu toàn bộ sản phẩm, không để trôi nổi trên thị trường như hiện nay. "Như thế mới kiểm soát được các sản phẩm rượu khác mạo danh RBĐ, chất lượng sản phẩm rượu RBĐ mới nâng cao và giá thành cũng cao hơn, tạo điều kiện cho người nấu rượu yên tâm với nghề" - ông Tô nói.

(Baobinhdinh)