|
Tiềm năng du lịch của Thanh Hoá thật đa dạng và phong phú. Mỗi vùng đất
quê Thanh đều có những sắc riêng độc đáo thu hút du khách thập phương.
Để đáp ứng một phần nhu cầu tham quan du lịch, xin trân trọng giới
thiệu với quý khách xa gần khu du lịch Hàm Rồng – Đông Sơn - một vùng
đất núi Rồng, sông Mã hòa quyện vào nhau, như một bức tranh thủy mạc.
|
 |
Một vùng đất có nhiều di tích lịch sử, văn hóa, có nhiều hang động, nhiều danh
thắng. Một vùng đất sôi động những chiến công qua các thời kỳ lịch sử.
“Thanh
Hóa thắng địa là nơi
Rồng
vờn hạt ngọc, hạc bơi ven thành”
Câu ca dao trên là nói tới dãy núi Rồng. Dãy núi này kéo dài từ Dương Xá
(làng Giàng, thuộc xã Thiệu Dương, huyện Thiệu Hóa) chạy ngoằn nghèo, nhấp nhô
uốn lượn ven bờ sông Mã, khi chạy hết tầm nó ngóc cao tạo thành một cái đầu giống
như đầu Rồng, có mắt, có mũi với cái mồm đang chực đớp lấy viên ngọc. Trông hình
dáng ấy người ta gọi là Hàm Rồng – tên chữ là Long Hạm. Đối diện với Hàm Rồng
bên kia sông có một hòn núi tròn trĩnh xinh xắn gọi là núi Ngọc, tên chữ là Hỏa
Châu. Nếu không có dòng sông Mã chảy giữa núi Rồng và núi Ngọc thì vùng núi Rồng
có đủ 100 ngọn, “Chín mươi chín ngọn bên đông. Còn một ngọn Nít qua sông chưa
về” theo người xưa nói thì nơi nào có đủ con số một trăm như 100 ngọn núi, 100
con sông, 100 cồn đất, 100 cái giếng (tự nhiên), thì nơi đó sẽ trở thành đế đô
trường cửu. Chung quanh núi Rồng còn có rất nhiều ngọn núi mang những tên các
con vật thuộc loại tứ linh: long, ly, quy, phượng.
Từ phía làng Dương Xá (làng Giàng) đi lên ta gặp ngọn Ngũ Hoa Phong hay còn
gọi là núi Ngũ Nhạc, từ xa giống như năm bông sen chụm lại giữa một cánh đồng
rộng mênh mông. Ở đó có nhiều núi đá vôi và hang động, đẹp nhất là động Tiên.
Vào trong động rộng và sáng, nhũ đá rủ xuống tạo thành nhiều hình thù kỳ thú...
trong hang có đường lên trời, có đường xuống âm phủ.
Ngọn Phù Thi Sơn trông giống một thiếu nữ đang nằm ngủ, đầu gối vào thân
rồng. Gần đấy có hai quả núi trông một to, một nhỏ, người ta gọi là núi Mẹ, núi
Con. Bên cạnh núi Mẹ và núi Con có một quả núi giống như tiều phu đang nằm nghỉ
quay đầu về phía đông để ngắm trời mây non nước. Sát với hòn Tiều Phu là núi con
Mèo. Đi về phía đầu rồng ta lại gặp ngọn núi con Lợn, núi con Cóc... rồi đến núi
Cánh Tiên - Tay Tiên. Trên dãy núi này có 3 ngọn cao vút được gọi là Ba Hiệu.
Trên sườn núi Ba Hiệu trong thời kỳ chống Mỹ cứu nước người ta đắp hai chữ “Quyết
Thắng” cực to, ta đi xa hàng cây số vẫn nhìn rõ chữ, nên còn có tên là núi “Quyết
Thắng”.
Về phía tay phải núi Cánh Tiên có một quả núi trên đỉnh có nhiều phiến đá
to dựng đứng và chụm vào nhau như một bó đũa, người ta đặt tên là núi “So Đũa”.
Tiến về làng Đông Sơn là núi Mã Yên giống như yên ngựa. Dưới chân núi Mã
Yên có một cái giếng thiên tạo, nhân dân địa phương gọi là giếng Tiên. Nước giếng
Tiên trong vắt và ngọt lịm. Dù trời làm hạn hán lâu ngày hay lụt bão kéo dài thì
mực nước trong giếng cũng không hề thay đổi.
Đã đi thăm núi Rồng mà không đến động Long Quang thì đó là một thiếu sót
lớn. Động Long Quang chính là mắt rồng. Bên trong động còn khắc nhiều bài thơ
của các bậc vương giả, các bậc tao nhân mặc khách mà điển hình là Lê Thánh tông,
Lê Hiển tông. Chếch xuống phía dưới quãng 7-8 mét có các phiến đá chồng lên nhau
và tách ra làm hai. Phần trên phình ra và nhô cao trông giống như cái mũi rồng,
trán rồng. Phần dưới lại như rủ xuống sông trông giống hệt miệng rồng đang há
to gọi là Hàm Rồng.
Dưới chân núi Mã Yên có ngôi đền Thánh Cả. Trong đền thờ vị thần có duệ hiệu
“Tham Xung Tá Quốc” hay “Chàng út Đại vương”. Họ tên của vị thần này là Lê Hữu.
Ngôi đền kiến trúc bằng đá. Tuy nhỏ nhưng rất linh thiêng... Gần như đối diện
với đền Đức Thánh Cả qua một cánh đồng rộng về sườn núi đất phía tây có ngôi đền
thờ vị nữ thần có duệ hiệu “Thiên Tiên Thánh Mẫu” hay “Thượng ngàn thiên tiên
công chúa”. Vị thần này có 50 làng thờ. Hàng năm cứ đến ngày mùng 3 tháng 3 các
làng lại rước kiệu thần và cỗ bàn về đây để tổ chức lễ hội. Ngày lễ hội này dân
trong vùng gọi là ngày giỗ Mẹ. “Tháng tám giỗ cha, tháng ba giỗ mẹ”.
Đối diện với Hàm Rồng là Núi Ngọc. Dưới chân núi Ngọc còn một ngôi chùa nằm
về phía đông đó là chùa “Tiên Đồng”.
Ta lấy trung tâm là núi Hàm Rồng với đường kính từ 5 đến 7km ta sẽ gặp các
đền miếu qua các thời. Ta đi từ bắc qua tây thì sẽ gặp đền thờ Dương Đình Nghệ
(làng Giàng), chùa Vốn (tên chữ là chùa Đại Hùng) ở làng Vồm, Thiệu Khánh. Chùa
Tăng Phúc Tự ở Hạc Oa. Đền thờ Trang Quốc Công ở làng Đại Khối. Chùa Đại bi –
làng Mật. Đền thờ Tướng Công ở làng Vệ Yên. Thái miếu nhà Lê làng Bố Vệ. Chùa
Thanh Hà – Đức Thọ Vạn. Chùa Chanh ở làng Hương Bào Nội. Chùa Mật Đa, đền thờ
Chu Nguyên Lương ở Nam Ngạn...
Di chỉ làng Đông Sơn được phát hiện vào năm 1929 nay thuộc phường Hàm Rồng
(thành phố Thanh Hóa). Làng Đông Sơn nằm lọt vào một thung lũng của dãy núi Hàm
Rồng sát bên bờ sông Mã về phía hữu ngạn. Đây là một địa danh mang tên cho cả
một nền văn hóa – nền văn hóa Đông Sơn.
Hàm Rồng trên có núi non kỳ thú, dưới có dòng sông Mã chảy qua đêm ngày quả
là một vùng “non nước hữu tình”. Theo An Nam chí lược đã ngợi ca cảnh sắc nơi
đây: “Núi cao và đẹp trông ra sông Định Minh (sông Mã), lên cao thấy nước trời
một sắc thật là giai cảnh...”.
(Baothanhhoa)
|
