Vào năm 1818, tại Obemdort, một làng nhỏ thuộc miền Toyrol nước Áo, lúc mọi người đang rộn rã trang hoàng máng cỏ, cây Giáng sinh chuẩn bị đón Noel thì cha Joseph Morh, phó xứ đạo sau khi di tản trở về, liền lên gác đàn thì mới hay cây phong cầm đã bị chuột cắn rách hết thùng gió, các sách hát cũng bị thất lạc hết không còn cuốn nào.

Ông già Noel

Cha sai người đem đến cho ông Gruber, ông bạn già cũng là ông giáo dạy trường làng. Ông giáo đã thức suốt đêm sáng tác với cây đàn ghi ta cũ của mình. Bài hát này phổ nhạc cho hai giọng nam.

Vào lễ nửa đêm, lúc cha ở Obemdort bước ra cung thánh để cử hành thánh lễ, cả thánh đường lần đầu tiên không nghe tiếng phong cầm thân thuộc mà lại nghe tiếng hát của Joseph Mohr và Franz X.Gruber hát bài thánh ca mới sáng tác của họ.

Bài thánh ca tuyệt diệu của Gruber hay đến nỗi mọi người cũng bị thu hút hát theo một cách say sưa và dễ dàng.

Mùa xuân đến, người thợ sửa đàn được mời tới, sau khi sửa xong ông ta cần một bản nhạc để thử đàn. Cha đưa bài "Stille Nacht". Dạo xong bản nhạc, ông thợ sửa đàn mê ngay bài nhạc tuyệt vời này. Ông ta nài cha cho phép được chép lại cho các con ông. Họ đã soạn bằng bốn bè tổng hợp, năm sau tại Viên (Áo) dàn hợp xướng này chiếm được giải nhất.

Theo tiếng đàn phong cầm, bài ca lan đi khắp nơi, nước Áo rồi nước Đức… Người ta còn kể rằng, trong Đại chiến thế giới thứ II, nhân đêm hưu chiến lễ Giáng sinh, lính Đức đã bắc loa từ chiến lũy mình là Siegfried sang chiến lũy Maginot của Pháp mà hát bài Giáng sinh này, hay đến nỗi quân lính Pháp ra khỏi chiến hào mà thưởng thức.

Bài "Stille Nacht, Heilige Nacht" được John Freeman Young thuộc giáo phái Tin lành Methodists dịch sang tiếng Anh là "Silent Night, Holly Night".

Năm 1830, vua nước Saxe khi được nghe bản nhạc đã cho người đi tìm tác giả, các nhạc sĩ phải qua ba chặng đường tìm kiếm mới biết tác giả bài ca "Giáng sinh" nổi tiếng kia là một ông già sống khiêm tốn ở vùng Obemdort.

Bài "Sille Nacht" đến Việt Nam đầu năm 1948 do một linh mục mang từ Pháp về. Bài ca Giáng sinh này được dịch ra hàng trăm thứ tiếng, phổ biến khắp nơi.

(Baobinhdinh)