Chính quyền xã Gio An (Gio Linh, Quảng Trị) mong muốn Nhà nước đầu tư xây dựng vùng rau sạch chuyên canh để cung cấp cho thị trường cả nước.Có một loại rau được trồng trên... đá nằm ở xã Gio An, huyện Gio Linh, tỉnh Quảng Trị lại mỗi ngày trở thành thực đơn của nhiều nhà hàng, khách sạn hạng sang ở Hà Nội, Đà Nẵng, TPHCM... trong thời buổi “cúm gia cầm” đang hoành hành.

Tại xã Gio An có tổng diện tích trồng rau xà lách xoong chừng 10 ha. Năm nay bị lũ cuốn trôi chỉ còn lại 2,5 ha rau sạch. Trong ảnh: Thu hoạch rau xà lách xoong cung cấp cho thị trường

Rau sạch 100%

Xã Gio An nằm ở vùng đồi núi và đất đỏ ba-dan. Mỗi sáng thức dậy nhìn ra vườn rau nằm dưới chân núi đá chỉ thấy bóng người trồng rau mờ ảo trong sương mù và hơi nước từ suối chảy ra. Đây là một vùng đất có vô vàn đá cuội. Việc canh tác trồng cây, luôn gặp khó khăn vì những giàn đá chằng chịt dưới đất. Như thể muốn cho người dân Gio An được hưởng một “ ân huệ” của cuộc đời trong những vùng đồi núi đá chằng chịt ấy, thiên nhiên đã ban tặng nơi đây một món quà vô giá, đó là rau xà lách xoong.

Nhiều cuộc nghiên cứu của các nhà khoa học đã khẳng định đây là loài rau độc nhất vô nhị ở nước ta. Một vài vùng ở nước ta cũng có giống rau tương tự nhưng không xanh bằng rau Gio An. Điều đặc biệt cây rau xà lách xoong này không chịu sống chung với phân bón, nước bẩn, ô nhiễm, đất bùn và thuốc trừ sâu, chỉ thích hợp mùa mưa, những nơi có môi trường trong sạch, những suối đá trong vắt và mát rượi chảy trong lòng núi từ hàng ngàn năm. Vì vậy nhiều người gọi đùa xà lách xoong là rau trên. .. đá.

Giàu nhờ rau

Tôi tìm đến nhà bác Đào, một đại gia trồng rau ở thôn Hảo Sơn, xã Gio An. Bác cho biết, để trồng được rau xà lách xoong không khó, vấn đề là làm sao chọn được ruộng rau đẹp. Diện tích trồng rau không nhất thiết là phải lớn nhưng phải hội đủ yếu tố như ruộng đầu nguồn, ruộng nghiêng để dòng nước lưu thông, chứ không ứ đọng. Và ruộng phải có thật nhiều đá, nhiều đến mức dùng cuốc xới đáy ruộng mà nước vẫn trong vắt thì mới tốt. Có ruộng rồi chỉ cần dùng thân cây rau xà lách thả xuống mặt ruộng với khoảng cách 10 x 10 cm. Khoảng ba ngày sau rau sẽ ra rễ, bám chặt vào đá. Bác Đào cho biết mỗi mét vuông trồng rau này có thể thu được mỗi lần 30 - 40 bó. Mỗi bó rau nặng 0,5 kg bán ở chợ có giá 1.000 đồng. Mỗi mùa trồng rau thu hoạch từ 4 đến 5 lứa nên cùng một diện tích trồng rau thu lãi gấp mười lần trồng lúa.

Nhiều gia đình ở thôn Hảo Sơn có mấy đời liền sống bằng nghề trồng rau đặc sản này. Nhờ có rau xà lách xoong mà nhiều người ở thôn Hảo Sơn giàu lên nhanh chóng. Nhiều phận đời được đổi thay nhờ cây rau. Có không ít gia đình mỗi mùa bán rau xà lách thu về đến 40- 50 triệu đồng.

Mơ ước một vùng rau chuyên canh trồng rau

Đi đâu ở xã Gio An bây giờ người ta cũng bàn tán đến chuyện trồng cây rau xà lách xoong cho lãi cao. Người đông, ruộng ít nên xã này đang diễn ra cuộc bòn mót đất đồi núi để dùng xe húc ủi tăng diện tích trồng rau. Người dân tận dụng từng mét vuông đất ruộng đá và nguồn nước tưới rau. Bây giờ ở xã Gio An thêm nhiều thôn An Nha, An Hướng, Long Sơn cũng trồng được cây rau đặc sản này. Ông Hà Hắc Chiểu - Chủ tịch UBND xã Gio An - cho biết: “Toàn bộ diện tích rau xà lách xoong của cả xã chừng 10 ha nhưng năm nay chỉ trồng được 2,5 ha vì lũ cuốn trôi hết giống. Chỉ có 2,5 ha rau sạch nhưng lại cung ứng cho thị trường cả nước nên càng khan hiếm hơn “.

Tuy nhiên, năm nay rét đậm kéo dài nhiều ngày, cây rau xà lách không lên được, nhiều nhà vườn thất thu. Muốn tăng diện tích rau xà lách xoong cũng rất khó bởi vì xã không có kinh phí để làm mương dẫn nước tưới rau. Theo ông Chiểu, rất mong muốn được cấp trên đầu tư xây dựng cho hệ thống mương thủy lợi để chủ động nguồn nước, hình thành một vùng chuyên canh rau xà lách xoong cho thị trường cả nước - một loại rau sạch 100%.

(NLĐ)