Sứa là loại nhuyễn thể sống ngoài biển cả, sứa có cả trăm loài, lợi có, hại có, sứa độc có, sứa hiền có. Sứa mà ngư dân Bình Định bắt về cho bà con hàng xóm làm gỏi ăn là sứa hiền: tên thường gọi là sứa "sen".

Sứa sen ăn gỏi rất ngon, mát, người bụng dạ yếu thì hơi kiêng ăn. Thời đó chỉ có ngư dân và người sống gần biển mới biết ăn sứa bởi sứa không đem bán ra thị trường cho các tiệm đặc sản như bây giờ, họ bắt về biếu tặng nhau để làm gỏi ăn chơi mà không bao giờ lấy tiền.

Hằng năm sứa sen có hai kỳ rộ là vào tháng 4 và tháng 7 âm lịch, thường ngư dân gặp một mẻ sứa thì không thể nào lấy hết, dù là phải dùng tàu vận tải, và như đã nói trên, người ta đem về chỉ tặng nhau chứ không trở thành hàng hóa đặc sản như bây giờ nên chỉ chọn lấy phần chân của sứa, còn bỏ tất cả.

Trước khi đem về nhà là họ đã chà rửa thật sạch phần nhớt của sứa ở ngoài biển, nên sứa ngả màu xanh pha tím rất đẹp. Về nhà người ta giã lá ổi (có chất chát) hoặc phèn chua ngâm vào sứa cho se lại, vài tiếng đồng hồ đem ra xả nước lạnh thật kỹ, xắt nhỏ để thật ráo.

Sau khi đã trụng qua một lượt nước gần sôi, xóc ráo lần nữa, mới đưa vào trộn gỏi. Gỏi có thêm rau mùi các loại càng nhiều càng tốt, đậu phụng rang bóc vỏ giã nhỏ, mắm ớt chanh, đường, tỏi và bột bánh tráng nướng rồi giã nhỏ (để làm ráo và vùi sứa).

Tất cả được trộn chung, rưới nước mắm có gia vị vào cho vừa ăn, xong cho lên đĩa lớn, mỗi người tự lấy bánh tráng xúc gỏi ăn, thấy vừa dai, vừa thơm, vừa rất ngon nhờ rau mùi và đậu phụng. Nếu thêm vài ly rượu trắng thì thành bữa liên hoan nhẹ trong gia đình.

Ngày nay, ở các đô thị gần biển, sứa sen là món đặc sản trong các tiệm ăn, nhà hàng, nên ngư dân không còn phung phí như những năm trước. Ngược lại nó được các nhà hàng đặt đặt mua ở các ngư dân khi mùa về.

(Baobinhdinh)