Bánh Tổ chiên

"Bánh tét, bánh tổ, bánh nổ, bánh in" là những loại bánh truyền thống lâu đời của người Quảng và ngày Tết Nguyên đán hàng năm. Trong đó, có thể nói bánh tổ chiếm một vị trí vô cùng quan trọng. Xưa trên bàn thờ tổ tiên ba ngày đầu xuân, gì thì gì chứ vắng bóng chiếc bánh tổ là điều hiếm hoi. Dù giàu hay nghèo, hễ tết đến người Quảng Nam ở Tánh Linh cũng cố kiếm đôi ba ổ bánh tổ để thờ. Sự hiện diện của chiếc bánh tổ làm tăng thêm không khí trang trọng đầu năm mới.

Bánh tổ, cái tên thoạt nghe vừa dung dị, vừa gợi lên chút gì của quá khứ, được làm bằng nguồn nguyên liệu chính là đường tán và bột nếp hạng nhất, rất dẻo và thơm. Để thêm phần hương vị, người ta dùng thêm mè và nước gừng. Cách làm cũng khá đơn giản, nếp được xay nhuyễn thành bột, đường tán nấu ra thành nước và lọc kỹ, tiếp đến trộn hai thứ này với liều lượng nhất định. Khi trộn, phải trộn thật đều và pha thêm chút nước gừng. Mấy ngày trước chuẩn bị những cái rọ đan bằng tre, lá chuối được chọn lựa cẩn thận, cắt ra lót chung quanh rọ. Nồi nấu bánh khá to, có chiều cao vừa phải, không quá cao, bánh sẽ lâu chín. Trong nồi, người ta đặt một tấm vỉ tre ở giữa, có chu vi bằng cái nồi, phía dưới, đổ lưng chừng nước. Rót hỗn hợp đường, nếp vào rọ. Lớp lá chuối sẽ giữ hỗn hợp này khỏi chảy ra ngoài, mỗi lần nấu người ta đặt bánh tổ lên trên vỉ, đậy chặt nắp để bánh mau chín, bánh chín là nhờ ở sức nóng của hơi nước trong nồi, lúc vừa vớt bánh ra nhanh chóng rắc một lượt mè đã rang chín, bóc sạch vỏ lên trên mặt bánh còn nóng. Công đoạn cuối cùng là đem bánh phơi ra ngoài nắng độ hai hôm khi nào bánh cứng mới thôi. Nói thì nói thế chứ điều quyết định là kinh nghiệm của người nấu. Bánh cứng hay nhão quá đều bị hỏng, bánh tuyệt nhất là vừa phải, mềm mại, thơm ngon.

Về ăn bánh tổ có 3 cách: ăn sống, nướng hay chiên. Trong đó, người ta chuộng nhất là xắt lát rồi đem đi chiên. Khi chiên lát bánh phồng lên, đen lánh, tỏa mùi thơm ngào ngạt, bánh tổ chiên kèm theo bánh tránh nướng là kiểu ăn mà người ta thích nhất, cứ kẹp bánh tổ chiên vào giữa 2 miếng bánh tráng mà thưởng thức cái ngọt thanh của đường, mùi thơm của nếp, beo béo của dầu, cay cay của gừng… Quả thật đã tạo thành một hương vị đậm đà, tinh tế không thể nào quên. Nếu muốn nếm thử bánh tổ nướng trên than hồng, ta cũng xắt lát rồi đem nướng, gặp nóng, lát bánh sẽ phồng rộp lên, uốn cong lại thật hấp dẫn. Còn bánh tổ ăn sống nghĩa là xắt lát ra ăn ngay cũng ngon nhưng rõ ràng không thú vị bằng bánh tổ chiên và nướng.

(Binhthuantoday)