Anh Kinh Duy Trịnh, dân tộc Chăm ở xã Phú Lạc – Tuy Phong

Sinh năm 1956 tại xã Phú Lạc – Tuy Phong, những năm 79-80, trong số 22 học sinh của Trường Sư phạm Phú Long (nay là Trường Dân tộc nội trú tỉnh), anh Trịnh là học sinh xuất sắc nhất. Ra trường được một năm, thì từ năm 1982 đến 1990 anh được Ty Giáo dục tỉnh Thuận Hải điều về Ty để biên soạn bộ sách tiếng Chăm cho học sinh lớp 1 – lớp 5. Từ năm 1996 đến năm 2000, anh được Bộ Giáo dục – Đào tạo điều động về Bộ để thành lập Ban biên soạn viết sách tiếng Chăm. Ban biên soạn gồm 6 người (4 người tỉnh Ninh Thuận và 2 người tỉnh Bình Thuận). Năm 1996: viết bộ sách tiếng Chăm chữ to (chiều dài 7 tấc, rộng 5 tấc) gồm 5 tập sách nói về tháp dành cho học sinh từ lớp 1 – lớp 5 (Tập 1: Tháp Chăm; tập 2: Nhà cụ Chăm, trong đó có trống Pananưng, Chiêng, đàn Kanhi; tập 3: Thổ cẩm Chăm; tập 4: Đồ gốm Chăm; tập 5: Rùa và thỏ). Từ năm 1997 đến năm 2000: viết bộ sách tiếng Chăm cho học sinh từ lớp 1- lớp 5 (gồm sách dạy của giáo viên, sách bài tập, từ điển học sinh 3.000 từ). Những bộ sách tiếng Chăm này trong chương trình lớp 1 – lớp 5 được Bộ Giáo dục – Đào tạo triển khai dạy từ năm 2000 đến nay.

Hiện nay, anh còn ghi chép và lưu giữ nhiều bài thơ Chăm, truyện cổ tích Chăm rất có giá trị. Nhưng đặc biệt là bộ sách Chăm viết trên lá buông. Anh cho biết, trước đây người Chăm đã dùng lá buông tươi, cắt ra làm thành thẻ, rồi dùng một loại gai rừng viết chữ lên lá, viết xong dùng một loại cỏ mực để bôi, chà xát lên những dòng chữ đó, khi lá buông khô sẽ nổi lên những dòng chữ rất đẹp. Bộ sách cổ Chăm này gồm 25 thẻ, được viết ở 2 mặt (50 trang). Sách nói về thiên văn, hướng dẫn cách tính ngày, tháng, năm. Anh còn cho biết, vừa rồi Bộ Giáo dục – Đào tạo đã thẩm định khung xong và sắp tới sẽ điều động ra Bộ để tiếp tục viết một bộ sách gồm 4 thứ tiếng (Chăm, Gia Rai, Mường, Kh’me) dùng cho cán bộ, công chức công tác ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Bản thân anh đã có một thời gian dài công tác ở Phòng Giáo dục huyện và hiện nay anh là Hiệu phó Trường Tiểu học Phú Lạc. Tâm huyết của anh là giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa Chăm trong nền văn hóa Việt Nam tiên tiến. Anh đã dành cả trí tuệ, tâm huyết của mình cùng đồng nghiệp biên soạn nên những bộ sách tiếng Chăm, góp phần tích cực cho sự nghiệp giáo dục đào tạo.

(Binhthuantoday)