Dọc theo bờ biển Khánh Hòa, tính từ Ba Ngòi, Đá Bạc cực nam cho đến Ninh Hòa, Đại Lãnh, Vạn Giả phía bắc, đâu đâu cũng có nhiều đặc sản biển. Xưa nay, biển Khánh Hòa lắm tôm nhiều cá, rong câu, mực, ốc, cua, ghẹ không bao giờ thiếu. Đó là chưa kể đặc sản quý giá như yến sào sản xuất tại Hòn Nội, Hòn Yến ở ngoài khơi biển Nha Trang.

Khánh Hòa là xứ Trầm Hương
Non cao, biển rộng người thương đi về
(Ca dao Khánh Hòa)

Du khách đến phố biển Nha Trang nếu muốn thưởng thức món yến sào thì đến các nhà hàng sang trọng, còn muốn thưởng thức các món đặc sản bình dân thì hãy đến các quán xá nằm dọc theo bở biển, sẽ có nhiều món ngon, giá cả vừa túi tiền, lại hợp khẩu vị.

Tại trung tâm thành phố theo đường 2 tháng 4 rẽ về hướng Đồng Đế, Ba Làng, là nơi có nhiều hàng quán thoáng mát. Sau khi chọn xong thực đơn, khách chỉ cần ngồi chờ đầu bếp, vừa ngắm nhìn cảnh trời nước bao la, thư giãn tâm hồn. Ở đây, các loại hải sản bắt lên đem “rộng” tại các hồ nước mặn, khách thích ăn sống hay chín đều có cả. Đặc biệt có món cầu gai (tức con nhum) ăn sống vừa béo vừa ngọt gọi là “bơ biển” hay đem tráng chả chẳng khác nào món chả trứng.

Đến như món bún cũng rất phong phú, từ món bún cá dầm, bún ốc cho đến bún riêu, bún sứa... món nào trông thấy cũng bắt mắt, ăn vào thấy đậm đà khoái khẩu. Ăn bún thì phải có nước lèo cho thật nóng, thật trong và thật ngọt, phảng phất hương vị cá.

Món bún sứa ngon nhờ có chân sứa ăn giòn như sụn, có thêm rau thơm, đậu phụng rang, chuối hột non thái mỏng và thêm nước lèo nữa sẽ làm cho khách ăn mãi quên no.

Nếu khách dùng món cá dầm thì dùng cá ngừ tươi kho nước, dầm ra chung với nước lèo hầm từ xương cá các loại, nêm chút đường phèn và bỏ thêm ít dứa (thơm) ăn với bún thì ngon tuyệt.

Ở Nha Trang còn có món chả cá làm từ cá thu, cá rựa, cá nhồng. Thịt cá đem quết (giã) cho thật nhuyễn, trải ra thành dề rồi đem hấp cách thủy. Chả cá ăn chung với bún gọi là món bún chả cá, cũng thêm các loại phụ gia như ớt, tỏi rau thơm, ngò tàu...

Đến như món cháo hải sản cũng đặc biệt chẳng kém. Cháo bỏ vào các loại sò, trai hay chả cá đem viên tròn, thêm gia vị như hành, ngò, ớt chanh, tiêu bột... ăn cháo hải sản vừa thơm ngon vừa nhẹ bụng, là món ăn bình dân và rất phổ biến ở đây.

Đến như món gỏi thì cũng rất đa dạng. Từ gỏi cá, gỏi sứa cho đến gỏi ốc, gỏi mực. Món gỏi nào cũng thơm ngon và giá trị cả. Ăn gỏi thường phải thêm vào các loại phụ gia như rau sống, nước mắm, chanh, ớt, bánh tráng nướng, đậu phụng, chuối chát, khế... Với gỏi ốc thì trộn thêm dưa chuột, bắp sú. Còn ăn gỏi cá mai phải có nước chấm rất đặc biệt làm bằng nước vắt ra từ con cá. Luộc xương cá lấy nước, đồng thời vắt cá sống đã được ướp gia vị để pha nước chấm. Đến Nha Trang muốn ăn gỏi ngon nên đến cầu Hà Ra, ở đây có nước chấm tuyệt hảo.

Cách Nha Trang chừng 30km về hướng bắc là Ninh Hòa, nơi sản xuất nem ngon nổi tiếng từ bao đời nay. Nem Ninh Hòa làm từ thịt heo Đất Đỏ. Đây là loại heo cỏ nhiều nạc, cho thịt săn chắc, thơm ngon. Nem Huế có vị mặn, nem Thủ Đức vị ngọt, còn nem Ninh Hòa nửa ngọt nửa mặn, để được lâu, bóc vỏ ra thịt nem có màu hồng, khô ráo. Ngoài ra còn có loại nem nướng kèm thêm những cuốn chả ram nho nhỏ ăn kèm với rau sống cuốn với bánh tráng (bánh đa) chấm vào loại nước tương cay xè.

Xa về phía nam là Cam Ranh, nồi tiếng với “tôm hùm Bình Ba” và “sò huyết Thủy Triều”.

Ở ngoài bán đảo Cam Ranh, tại đảo Bình Ba có loại tôm hùm to bằng bắp chân người, cân nặng đến năm, sáu ký. Thịt tôm hùm đem nướng hay hấp cách thủy đều ngon. Khách đến đây vào mùa nắng ráo thế nào cũng được thưởng thức thoải mái. Sẵn dịp khách không quên mua vài chiếc vỏ tôm hùm để mang về trang trí nội thất, vừa đẹp, vừa lạ mắt.

Ngoài ra Cam Ranh còn có nhiều sò huyết đánh bắt từ đầm Thủy Triều. Sò huyết ở đây còn ngon hơn sò thuyết ở đầm Ô Loan (Phú Yên) và sò huyết Lăng Cô (Thừa Thiên-Huế). Những con sò tươi rói, bụ bẫm, no tròn, nước sò ngọt lịm. Sò tươi đem nướng trên lò than hồng cho chín ăn kèm với chút rau thơm chấm với muối chanh, khề khà thêm ly bia nữa thì tuyệt thú!... 

(ST)