|
Chỉ
có người Huế mới gọi con cá lớn bằng 2 -3 ngón tay là cá kình. Lúc cá
chỉ bằng ngón tay hoặc nhỏ hơn, nó lại có tên là cá rò.
Thịt cá rò mềm - đặc biệt là cá rò ở phá Tam Giang -
khiến ra đời một món mắm rất mực Huế là mắm rò. Căn cơ hơn nữa là mắm
rò làng Chuồng của Huế. Tại răng mà gọi làng Chuồng? Thì chúng ta phải
hỏi người Huế vế sau của câu ca dao này, vì nghe đâu nó liên quan tới
sự không mặc đồ leo cau của con gái ở đây.
Phá Tam Giang sau cây lụt 1999 bị tàn phá nhiều không
còn là nơi dưỡng ngư lý tưởng. Mới đây báo Lao Động còn lên tiếng cảnh
báo rằng cá kình cũng như nhiều loại cá khác ở phá này sắp sửa tuyệt
chủng. Cho nên có khi những tô canh cá kình nấu măng (nhất là măng
giang trên đầu nguồn sông Hương) mà bạn đang ăn ở Sài Gòn giờ đây có
thể là những tô canh cá kình cuối cùng chăng!
Dân gian bảo rằng cá kình ngon ở chỗ ngọt thịt, lại có
bộ ruột hơi đăng đắng tuyệt hảo trị được chứng mất ngủ. Có trị được mất
ngủ không chẳng biết, chứ mùa nóng này, gọi một tô canh cá kình, ngồi
nhai phần đầu và ruột rồi vẻ con cá be bé không bằng hai ngón tay, thì
cũng thú như những bà mẹ ngày xưa ngồi tủn mủn lể từng con ốc gạo miền
Trung chỉ to bằng đầu đũa.
Cá kình trông không khác gì với con cá dò, cá dò lớn
có khi bằng bàn tay, có khi nhỏ hơn một chút, mình dẹp, ruột và thịt ăn
cũng đăng đắng như con cá kình Huế. Liệu có sự tương quan ngôn ngữ nào
giữa cá rò và cá dò?
Nhưng dẫu sao tô canh măng chua nấu cá kình đánh bắt
lên từ phá Tam Giang nó cũng tạo nên cái thần riêng. Hình ảnh của tô
canh với màu vàng óng ánh liên kết với một cái phá nổi tiếng từ rất lâu
trong lịch sử. Những hình ảnh này quyện lấy nhau, cộng với sự chăm chút
của một tay bếp Huế chính gốc, làm cho cái ngon của tô canh bước vào
hàng khanh tướng…
Theo Sài Gòn tiếp thị |