Sau lễ cầu nguyện, tu sĩ thưởng thức lễ vật do tín đồ mang tới.

Vụ lúa vừa gặt xong cho bà con thu nhập khá nên ai cũng đón tết phấn khởi, sư cả vừa tiếp chuyện vừa chỉ đạo cho các vị tu sĩ chuẩn bị các nghi lễ cho ngày đầu tiên vào chùa.

Quy trình của lễ hội Ramưwan có rất nhiều giai đoạn. Mỗi giai đoạn lại có nhiều nghi thức, nghi lễ khác nhau. Sau lễ Kinh hội đầu năm và Kinh hội xoay vòng kéo dài từ đầu năm đến khoảng tháng 9, các hoạt động của tháng Ramưwan được bắt đầu. Người Chăm Bà ni chuẩn bị đón tết Ramưwan bằng lễ tảo mộ. Năm nay, lễ tảo mộ được thực hiện trong 3 ngày 20, 21, 22/9 dương lịch, trùng với ngày 28, 29/7 và 1/8 âm lịch. Theo người Chăm Bàni thì lễ tảo mộ là một phong tục rất quan trọng mà một phần thuộc về tôn giáo, còn lại là tín ngưỡng dân gian, sự tưởng niệm và biết ơn dòng tộc, tổ tiên trong cộng đồng. Lễ tảo mộ buộc phải kết thúc đúng vào ngày đầu của tháng Ramưwan, để mọi người còn kịp cúng ông bà và để tối hôm đó, các tu sĩ vào cầu nguyện một tháng ở thánh đường. Lễ tảo mộ kết thúc, ngày đầu năm mới, mọi người ai về nhà nấy để chuẩn bị cho lễ cúng tổ tiên, mừng năm mới.

Không như tục đón tết của các dân tộc khác, tết Ramưwan của người chăm Bà ni có phần quan trọng nhất là tín đồ phải ăn chay suốt tháng, giữ mình trong sạch để cầu nguyện. Tuy nhiên, với người Chăm Bàni ở Bắc Bình nói riêng và Bình Thuận nói chung, việc kiêng kị, ăn chay trong tháng Ramưwan chỉ có các tu sĩ, những ông sư cả, thầy Mưm, thầy Char thực hiện. Bởi theo họ thì mọi giáo luật đều phải phù hợp với điều kiện sinh sống của địa phương. Nếu đến mùa Ramưwan mà tất cả tín đồ đều phải đến thánh đường thì mùa vụ sẽ không thể thực hiện, ảnh hưởng đến đời sống của dân làng. Các tu sĩ sẽ đại diện cho tất cả tín đồ hãm mình trong thánh đường đọc kinh, cầu nguyện. Dân chúng vẫn được ăn uống, làm việc bình thường trong suốt tháng Ramưwan. Đây là một sự biến đổi rất tiến bộ của các thế hệ tu sĩ đi trước mà các tín đồ ngày nay luôn biết ơn tổ tiên, ông bà mình. Theo quy định, đến chiều ngày đầu tháng, tất cả các tu sĩ phải chuyển đồ dùng sinh hoạt cá nhân của mình đến chùa để chuẩn bị cho tháng ăn ở, sinh hoạt. Khi mọi việc hoàn tất, lúc mặt trời chuẩn bị lặn, dưới sự trụ trì của ông sư cả, các tu sĩ quần áo chỉnh tề xếp hàng phía bên trái thánh đường để đọc kinh, làm lễ đón mặt trời lặn. Người ta cho rằng năm nào trời quang mây tạnh thì năm đó sẽ mang lại may mắn, sung túc cho cả làng.

Tiếp theo, các tu sĩ trở vào thánh đường. Mỗi người xách theo một ấm nước. Đến trước thềm, họ dùng nước trong ấm rửa chân tay sạch sẽ mới bước vào thánh đường. Một vị tu sĩ bước ra góc thánh đường đánh trống báo hiệu bắt đầu buổi lễ cầu nguyện trong tháng Ramưwan.

Kết thúc 30 ngày đọc kinh, cầu nguyện, sáng ngày thứ 30, các tu sĩ chuẩn bị cho lễ đổi gạo, hay còn gọi là bố thí. Gạo là do gia đình tu sĩ và các tín đồ mang tới. Hình thức chia căn cứ vào số lượng người của các gia đình, kể cả người sống và người chết. Chia xong, các gia đình cử người đến mang những thứ được chia về và phân phát cho từng người trong gia đình như là lộc. Đến buổi chiều, các tu sĩ lại tiếp tục đọc kinh, cầu nguyện, chuẩn bị cho thủ tục quan trọng cuối cùng là đưa cây thánh ra ngoài vào sáng hôm sau. Không ai biết cây thánh có từ bao giờ. Chỉ biết được nó là vật truyền từ đời này sang đời khác. Theo các cụ già thì nó được làm bằng trầm hương loại tốt và luôn tỏa mùi thơm. Cũng như lễ đón mặt trời lặn, người Chăm Bàni tin rằng lễ đưa cây thánh ra ngoài diễn ra trọn vẹn thì năm đó cả làng sẽ được phước lớn.

Trên địa bàn Bình Thuận hiện có 10 thánh đường, người Chăm Bàni quen gọi là chùa. Trong đó Bắc Bình có đến 6 chùa tập trung ở 2 xã Phan Hòa và Phan Thanh. 4 chùa còn lại ở Tánh Linh, Hàm Thuận Bắc và Tuy Phong. Tất cả các chùa này đều do Tổng sư cả Thanh Tàu ở chùa Châu Hanh điều hành. Trước ngày lễ Ramưwan, sư cả ở các chùa phải về chùa Châu Hanh để nghe sự điều hành chung của Tổng sư cả. Cũng vì Bắc Bình có nhiều chùa nên lễ hội Ramưwan ở đây cũng nhộn nhịp hơn các địa phương khác. Nhất là ngày hành hương tại các thánh đường Bình Hòa, Bình Minh bởi đây là những thánh đường được thành lập đầu tiên. Lần đầu tiên tham dự tết với người Chăm Bàni ở Bắc Bình, chúng tôi được sư cả chúc bằng những lời tốt đẹp. Ông còn hỏi thăm chuyện công việc, chuyện gia đình và chúc chúng tôi một năm nhiều may mắn, hạnh phúc. Ông bảo đó là điều quan trọng nhất mà mọi cái tết ông đều gửi đến bà con mình. 

(Binhthuantoday)