Nghệ nhân Đàng Xem tái hiện lễ hội Katê bằng đất nung

Đứng trước bức phù điêu có sắc màu đỏ au, chúng tôi có cảm tưởng như những nhân vật trong tác phẩm nghệ thuật độc đáo ấy vừa trở về từ lễ hội Katê của dân tộc Chăm.

Lễ hội Katê qua phù điêu đất nung

Chúng tôi say nhìn bàn tay Đàng Xem như có con mắt tinh nghề. Công cụ làm gốm của anh chỉ là chiếc muỗng inox sáng choang, con dao thép nhỏ mòn vẹt phần lưỡi, chiếc thìa đinh ba chỉ còn lại độc nhất một “răng giữa”. Chỉ bằng chừng ấy “đồ nghề”, với chất liệu đất và nước của làng Bàu Trúc, anh đã tái hiện thật sinh động toàn cảnh lễ hội Katê. Trên bề mặt thó đất sét được nhào luyện có kích thước 25 cm x 30 cm, dày khoảng 3 cm, Đàng Xem đã tạc nên những hình tượng mang đậm sắc thái văn hóa lễ hội dân gian Chăm.

Nơi này là hình ảnh người thầy bà xế kéo đàn canhi bên cạnh bà bóng đang quỳ lạy thần linh. Bên kia là người vỗ trống paranưng bên cạnh thiếu nữ múa quạt với nét mặt như an vui cảnh thái bình... Tất cả hình tượng phù điêu đất nung đều được cách điệu trên nền động tác lễ nhạc của dân tộc Chăm. Từ diện mạo nhân vật đến trang phục, nhạc cụ được anh tỉ mỉ khắc họa chi tiết đến từng đường nét.

Đàng Xem cho biết, đây là lần thứ hai anh làm phù điêu lễ hội theo đơn đặt hàng của Công ty TNHH Làng Hương (Huế) nhằm phục vụ khách du lịch. Toàn bộ lô hàng trị giá 54 triệu đồng bao gồm 500 bức phù điêu và 200 bức tượng thiếu nữ Chăm đội nước cao 40 cm.

Từ anh lực điền đến nghệ nhân tài hoa

Mải mê với công việc tạo hình cho gốm, thi thoảng anh lại phải dừng tay nghe điện thoại di động của khách hàng từ Sài Gòn gọi ra, từ Thừa Thiên- Huế gọi vào. Cái “cục gọi” của anh cũng bê bết bùn đất gốm làng Bàu Trúc. Đàng Xem cười, tuy lấm lem bùn đất vậy chớ nó giúp mình ăn nên làm ra đó. Suốt thời trai trẻ, Đàng Xem chỉ biết chăm lo việc cấy cày trên cánh đồng lúa bên bờ sông Quao thường xuyên bị ngập lụt.

Bán mặt cho đất, bán lưng cho trời mà vẫn không nuôi nổi gia đình bảy miệng ăn. Cuộc sống quanh năm thiếu thốn đã thôi thúc Đàng Xem tìm kế sinh nhai và anh quyết định đến với nghề làm gốm mỹ nghệ. Qua 6 năm cật lực làm việc, anh đã có tiền xây dựng ngôi nhà mới trị giá 80 triệu đồng và nuôi năm đứa con học hành đến nơi đến chốn.

“Vào mùa lễ hội Katê năm 1999, tôi quyết chí làm cuộc “cách mạng” chuyển đổi từ làm ruộng sang làm gốm mỹ nghệ. Tuy không có lấy một ngày đến trường học nghề mỹ thuật trang trí nhưng nhờ lòng say mê gốm Chăm và yêu thích các lễ hội dân gian mà bước đầu tôi đã có những thành công nhất định trên thương trường. Nhà nước vừa đầu tư 7,5 tỉ đồng phát triển làng nghề gốm Bàu Trúc, tôi được bà con tín nhiệm bầu làm “trụ trì” nhà trưng bày gốm Chăm. Tuy bận rộn với công ăn việc làm , nhưng chúng tôi luôn mong muốn đưa sản phẩm gốm mỹ nghệ trang trí từ làng nghề Bàu Trúc đến với bạn bè trong nước và thế giới”, nghệ nhân Đàng Xem bộc bạch.

(NLĐ)