Cụ Trần Hiêng với những trang sách cổ

Nằm tít rìa một làng quê nghèo, dưới dãy núi Tù Và, thôn Ngọc Sơn, xã Công Thành (Yên Thành, Nghệ An) là túp nhà ọp ẹp của “ẩn sĩ” Trần Hiêng, 85 tuổi. Thân sinh cụ là một ông đồ kiêm thầy thuốc đông y nổi tiếng. Lúc còn trẻ, Trần Hiêng làm ruộng, đi thồ hàng thuê và tranh thủ học chữ Nho.

Trong 101 cuốn sách của cha để lại, cụ Hiêng thích đọc và dịch các pho sách của những hiền triết nổi tiếng Trung Hoa xưa, từ Khổng Tử, Tôn Tử, Mạnh Tử đến Mao Trạch Đông... Theo cụ, nó giúp con người hiểu rất nhiều về lẽ sống.

Một ngày tháng 4-2007, một người đam mê nghiên cứu văn hóa dân gian - ông Nguyễn Nghĩa Nguyên - đã tìm đến nhà cụ. Thấy đây là kho sách quí nên ông Nguyên đã gợi ý để cụ hiến tặng Nhà nước. Cụ Hiêng đồng ý ngay. Cụ tâm sự: “Tui quyết định hiến tặng để dân tộc có thêm một nguồn tư liệu, để tâm nguyện của cha tôi được sống mãi với quê hương”.

Trong tủ sách của cụ Hiêng có bộ Khang Hy tự điển gồm 26 cuốn được in thời nhà Thanh (niên hiệu Đạo Quang thứ 7 - tức năm 1827). Có hai bộ sách làm bằng 49 tấm ván gỗ, trong đó một bộ làm từ 31 tấm gỗ thị đực (loại gỗ không sứt mẻ khi chạm khắc), khắc bộ Trần Hưng Đạo chính kinh. Ngoài ra còn nhiều tên sách khác: Y học nhập môn, Kinh cứu sinh thuyên chân kinh, Tứ thư, Ngũ kinh...

“Trước đây nhiều người đến dạm mua, tôi bảo có chất tiền cao bằng sách cũng không bán” - cụ nói trong veo như chẳng nghĩ ngợi đến cuộc sống chật vật của mình. 

(TTO)