Đúng một năm trước, tai nạn thảm khốc trên sông đã xảy ra bên bến Cà Tang. Nỗi đau còn mãi đến giờ... Nhưng, tai họa như thế sẽ không còn lặp lại. Bến đò tang thương năm xưa nay là một công trường. Chẳng bao lâu nữa, chiếc cầu của những tấm lòng sẽ nối lại hai bờ.

Bến Cà Tang vẫn những chiếc thuyền tròng trành đưa khách sang sông mỗi ngày.

Có lẽ khoảng chừng bốn tháng nữa, bên bến sông này, chiếc cầu mới từ những tấm lòng của đồng bào cả nước đóng góp xây dựng sẽ hoàn thành và chấm dứt cảnh đò giang cách trở...

Ngồi chếch bên mé sông, tôi thấy một ông cụ ngồi trầm ngâm nhìn về công trường. Đó là cụ Phạm Tám (77 tuổi), ở làng Sé, thuộc thôn 4, xã Quế Lâm, một mình xuôi dòng đầu nguồn sông Thu trên chiếc thuyền nan về bến Cà Tang xem công nhân làm cầu đang hối hả giữa trưa tháng năm nắng rát mặt người.

“Cả đời tui chừ mới thấy cảnh làm cầu như ri - cụ Tám nói - nay mai bà con tui ở bốn xã vùng tây ni không còn phải chịu cảnh đò giang cách trở. Hồi mô xong cầu, tui bảo đứa cháu làm ở Sài Gòn đem cái xe máy về chở tui đi qua chiếc cầu rồi có nhắm mắt cũng mãn nguyện...”.

Không riêng gì cụ Tám, tất cả bà con ở  các xã vùng tây cũng vui sướng khi nhìn chiếc cầu ngày một hình thành vóc dáng. Chiếc phà duy nhất vận chuyển than bên bến Cà Tang cũng được ưu tiên trưng dụng đưa những mẻ bêtông qua bên bờ bắc để hoàn thiện các mố cầu vượt lũ tiểu mãn.

Công nhân lái phà Nguyễn Văn Quân tâm sự: “Hơn 27 năm ni tui vận hành chiếc phà đưa hàng vạn xe qua sông, chứng kiến bao cảnh đau lòng... Giờ thì “ngon” rồi, mơ sắp thành thực rồi!...”. Cũng ngay bên bến Cà Tang, ngày xưa buồn tẻ vậy mà nay tấp nập đông vui như hội, người và xe qua lại đêm ngày như tiếp thêm sức sống mới cho làng mỏ vốn bao đời nay chìm trong cảnh hiu hắt buồn...

 Chỉ huy phó công trường xây dựng cầu Nông Sơn Lê Lai mặt sạm đen vì nắng gió, đưa tôi đi khắp công trường. Đâu đâu cũng thấy sắt thép, ximăng và người.

Trong tiếng gầm rú ầm ào của xe xúc, xe ủi, của trạm trộn bêtông, trạm nghiền đá và dưới lòng sông là máy khoan cọc nhồi, máy đóng cọc dội lên những âm thanh đặc quánh, Lê Lai nói như hét vào tai tôi rằng đã gần bốn tháng nay anh chưa về nhà, mặc dù nhà chỉ cách công trường xây dựng khoảng 70km.

Ở công trường, anh với hơn 100 công nhân cùng một lượng lớn máy móc phải làm hai ca và cuối tháng năm này tăng lên ba ca/ngày, công ty sẽ tăng cường quân số lên khoảng 160 người để đẩy nhanh tiến độ, vượt lũ, hoàn thành đúng tiến độ đã cam kết với đồng bào.

Anh Lê Lai kể do công tác bàn giao mặt bằng chậm, cộng với địa chất phức tạp đã ảnh hưởng rất lớn đến tiến độ  thi công, nhưng tất cả khó khăn cũng đã vượt qua. Để giải quyết những phức tạp về kỹ thuật, công ty đã phải mời kỹ sư của Công ty tư vấn Tecdi vào đóng quân tại công trường để xử lý trực tiếp.

Lật giở từng trang nhật ký công trình, anh Lai cho biết trong tổng số chín trụ và hai mố của cầu Nông Sơn, sau gần ba tháng thi công đã hoàn thiện hai trụ bên bờ phía nam và hai mố cầu. Hai trụ đã hoàn thành phần đế móng, hai trụ đang khoan cọc nhồi. Các trụ khác đang chuẩn bị đổ móng.

Theo tiến độ đặt ra, đến cuối tháng sáu này sẽ tiến hành lao dầm hai nhịp đầu tiên bên bờ phía nam, và toàn bộ phần móng cầu đoạn khó nhất giữa sông phải hoàn thành vượt lũ để lao dầm đồng loạt vào tháng tám và đến 30-10 phải hoàn thành.

Đưa tôi ra giữa lòng sông mùa kiệt nước, trên nền đất vừa mới đắp lấn sông dài hơn 200m tạo mặt bằng để tập trung phương tiện máy móc, anh Lai bảo: “Nếu không chạy đua với thời gian, lũ về thì không biết điều gì sẽ xảy ra... nên chúng tôi phải tập trung hoàn thành những phần việc với tốc độ nhanh nhất”.

Theo kỹ sư Lê Lai, tạo mặt bằng giữa lòng sông rộng là một phương án táo bạo bởi hơn 10.000m đất đá tạo bờ vai và mặt bằng này đã ngốn mất hơn 100 triệu đồng.

Phía bên bờ bắc, một nhóm công nhân hơn 10 người đang túc trực đổ những mẻ bêtông tươi hoàn thiện phần móng số 9 giữa trưa nắng rát, oi nồng nhưng không ai nghỉ tay.

Công nhân Lê Văn Hai  gạt mồ hôi nói như hét vào tai tôi rằng toàn đội của anh phấn đấu hoàn thành các trụ móng phía bờ bắc để kịp lao dầm cùng bờ phía nam vào cuối tháng sáu này, và đến tháng tám đôi bờ bắc và nam sẽ hợp long, coi như chấm dứt những ngày mất ăn mất ngủ với cây cầu lịch sử này.

Kỹ sư Nguyễn Quảng, chỉ huy trưởng công trường, nói từ đây đến giữa tháng bảy còn phải đúc cho xong 20 dầm. Còn kỹ sư của đơn vị tư vấn giám sát Tecdi Nguyễn Bảo kể rằng đến bây giờ anh mới ăn ngon miệng và ngủ được yên sau hơn hai tháng tình nguyện từ Hà Nội vào cắm chốt tại công trường, bởi tất cả khó khăn về mặt kỹ thuật đã qua.

Rời công trường xây dựng cầu Nông Sơn, trên chiếc thuyền nhỏ vượt sông Thu Bồn ngay bến Cà Tang, tôi lên làng mỏ nằm bên bờ bắc. Đã gần một năm trôi qua kể từ buổi chiều tang thương nơi đầu nguồn sông Thu...

Anh Đặng Văn Sỹ, cha của cháu Đặng An Sơn, nói rằng sự chia sẻ kịp thời của đồng bào cả nước với làng mỏ đã làm vơi dần nỗi đau lớn của 18 gia đình ở ngôi làng nhỏ này. Cái hiu hắt buồn ngày xưa đã dần được xóa đi bởi chiếc cầu trước làng đã sắp nối nhịp đôi bờ.

Cậu bé Trần Văn Hậu, người đã dũng cảm lao ra giữa dòng lũ xoáy cứu bạn, cười nói: “Có cầu, tụi con không sợ mưa lũ nữa”. Giám đốc mỏ than Nông Sơn Lê Hữu Chuyên kể sau cái tang của làng mỏ, những công nhân đã cố nén nỗi đau để bám mỏ, sản lượng than trong năm 2003 đạt 50.000 tấn, cao nhất sau hơn 27 năm ngày thành lập mỏ.

Trong bốn tháng đầu năm 2004 đã khai thác hơn 37.000 tấn, đạt hơn 60% kế hoạch năm, nhờ vậy đời sống của công nhân khá lên. Anh tâm sự: “Trong gần một năm qua, dù còn khó khăn nhưng hơn 280 cán bộ công nhân viên của xí nghiệp vẫn vận động quyên góp được hơn 25 triệu đồng để góp vào xây dựng cầu. Hiện xí nghiệp đang tiếp tục vận động đợt 2”.

Lần nào về Nông Sơn tôi cũng ghé thăm hai anh em ông lái đò già Võ Nghĩnh. Ngay trong căn lều dựng tạm bên vách núi nhìn ra bến Cà Tang, như thường lệ, mỗi chiều ông cố gượng dậy ngồi nhìn ra bến sông đau đáu chờ mong ngày cây cầu hoàn thành.

Hôm tôi đến, mặc dù đang lâm trọng bệnh nhưng ông vẫn gượng ngồi dậy nhờ tôi dìu ra trước hiên nhà rồi đưa tay chỉ về phía bến Cà Tang: “Tui cố sống để nhìn được cây cầu rồi nhắm mắt cũng yên lòng...” - giọng ông thều thào đứt quãng.

Tôi đã tận mắt chứng kiến niềm vui của các em học sinh và hàng nghìn người dân nơi làng mỏ, trên gương mặt ai cũng bắt đầu hé nở nụ cười sau bao nhiêu khổ đau. Cây cầu mơ ước, cây cầu của bao tấm lòng đồng bào cả nước sắp hoàn thành, và có lẽ nỗi buồn đau nằm sâu trong ký ức của bao người dân làng mỏ rồi cũng dịu lại để hướng đến ngày mai...

(Tuổi trẻ)