Người Chăm H'roi đã bớt nghèo
30/08/2007

Biết khai thác tiềm năng đất đai, chuyển dịch cây trồng có hiệu quả, đồng bào Chăm H'roi ở thôn Da Dù, xã Xuân Lãnh của huyện miền núi Ðồng Xuân (Phú Yên, đang vững vàng thoát khỏi diện đặc biệt khó khăn.

Trở lại Da Dù lần này, chúng tôi thật bất ngờ trước những ngôi nhà mới khang trang nằm ngay ở đầu thôn. Ðây là khu dãn dân mà ba, bốn năm trước chỉ có những mái tranh, vách  nứa. Còn bây giờ thay vào đó, những ngôi nhà xây kiên cố, nền lát gạch men, cửa kính, trên mái ngói xuất hiện những cần an-ten hoặc chảo pa-ra-bôn bắt sóng truyền hình. Trưởng thôn Sô Minh Châu nói: "Nhờ Chương trình 134 mà nhiều bà con xây được nhà ở đàng hoàng như vậy đó!".

Trưởng thôn cho biết thêm, trong hai năm qua, Da Dù có 91 hộ được Nhà nước giúp đỡ xây dựng lại nhà mới, nên đã cơ bản xóa nhà ở tạm bợ, trong đó có hàng chục hộ đầu tư thêm vài chục triệu đồng xây nhà kiên cố như Mang Sanh, So Doanh Dung, Mang Dũng... Không những vậy, trong thôn còn có hơn 90% số hộ có xe máy, máy thu hình. Phó Chủ tịch UBND xã Xuân Lãnh, Lê Văn Hùng khẳng định: Trong bốn thôn đồng bào dân tộc thiểu số trong xã, đời sống của bà con thôn Da Dù là khá nhất là nhờ gần đây bà con "trúng" vụ mía.

Thôn Da Dù hiện có 247 hộ đồng bào dân tộc Chăm H'roi sinh sống. Thu nhập chính dựa vào 541 ha đất canh tác và chăn nuôi bò, bình quân mỗi hộ có hai ha đất sản xuất và ba con bò. Nhiều năm trước, đất sản xuất ở đây chủ yếu trồng lúa rẫy, bắp, mè, đậu các loại... Mặc dù đất đai tương đối màu mỡ nhưng do tập quán canh tác lạc hậu, lệ thuộc vào tự nhiên, gặp năm nắng hạn là mất mùa, đời sống bà con lại gặp khó khăn, hộ tái nghèo gia tăng. Vài năm gần đây, việc chuyển  dịch cơ cấu cây trồng tạo sản phẩm hàng hóa ở Da Dù có tiến bộ rõ rệt. Bà con chỉ giữ lại 20 ha đất ven suối để trồng lúa nước, diện tích còn lại được chuyển sang trồng cây công nghiệp ngắn ngày. Trong đó, cây mía ngày càng bén rễ vững chắc và trở thành cây trồng chủ lực, hiện có đến gần 400 ha, chiếm 73% diện tích đất canh tác của thôn. Vụ mía năm 2005 - 2006, được giá bán kỷ lục (500.000 đồng/tấn) cho nên bà con thu nhập khá như Mang Bụi trồng 10 ha, lãi gần 90 triệu đồng. Năm nay, tuy giá không bằng năm trước nhưng bù lại năng suất mía đạt hơn 50 tấn/ha, tăng năm tấn/ha, cho nên bà con vẫn có thu nhập khá.

Một tín hiệu vui nữa được ghi nhận ở Da Dù hôm nay là bà con dân tộc thiểu số đã biết làm giàu từ nghề rừng. Năm vừa qua, hơn 30 hộ tự tìm mua cây giống trồng được 25 ha rừng, trong đó hộ Mang Cư trồng nhiều nhất, được năm ha. Trưởng thôn Sô Minh Châu phấn khởi cho biết: "Cây keo, bạch đàn rất hợp với đất đai ở đây, nó tốt lắm, mùa mưa năm nay bà con sẽ còn trồng nhiều nữa đấy!". Trồng rừng đòi hỏi đầu tư lâu dài phải mất năm, bảy năm sau mới cho thu hoạch. Ðiều này cho thấy bà con dân tộc Chăm H'roi ở Da Dù không chỉ biết lo cho những cây trồng để có cái ăn trước mắt mà còn biết tích lũy đầu tư vào cây trồng dài hạn để có nguồn lợi lớn hơn. Ðây không phải là điều mà đồng bào dân tộc thiểu số nơi nào cũng nghĩ ra và biết tính toán làm ăn.

Già làng Mang Thôn đã qua tuổi 75, cũng "vui cái bụng" khi kể cho chúng tôi những đổi thay của buôn, làng. Già bảo: Ngày trước, buôn ở Lỗ Diêu có chừng 40 nóc nhà, bị chiến tranh tàn phá, dân làng thất lạc đi khắp nơi, kẻ ra Vân Canh, người lên Buôn Ma Thuột. Sau năm 1975, bà con lần lượt tìm về lập lại buôn, làng, nhưng lúc đó nghèo khổ lắm, chỉ có những mái nhà sàn tranh nứa sơ sài. Lũ làng cả ngày ở trong rẫy trong rừng mà cái bụng không no. Còn bây giờ buôn, làng đông vui, ai cũng làm được nhà xây, điện đài không thiếu, có của ăn của để, biết lo cho con em học "cái chữ" nữa. Trong thôn đã có những tấm gương sản xuất giỏi tiêu biểu như Mang Xiếu, Mang Lúi, Mang Bụi...

Diện mạo của thôn Da Dù khởi sắc còn phải kể đến sự đầu tư có hiệu quả của Nhà nước từ nguồn vốn thuộc các chương trình mục tiêu quốc gia. Tại đây, Chương trình 135 đã xây dựng nhiều công trình hạ tầng như đường giao thông từ trung tâm xã đến thôn không còn ách tắc vào mùa mưa, có đường từ thôn đến khu sản xuất tập trung tại làng cũ Lỗ Diêu, lưới điện, trường mẫu giáo, phòng học, giếng nước... tạo điều kiện cho bà con phát triển sản xuất, từng bước thoát khỏi nghèo nàn lạc hậu. Do được mùa mía liên tiếp mấy năm vừa qua mà người dân ở Da Dù có điều kiện xây dựng lại nhà ở, mua sắm phương tiện sinh hoạt gia đình, vươn lên xây dựng cuộc sống ấm no. Nhờ vậy mà hôm nay Da Dù cùng với xã Xuân Lãnh vững vàng bước ra khỏi Chương trình 135 dành cho những xã đặc biệt khó khăn.

(Theo Nhân Dân).

 

 


Các tin khác: